Rubaiyat
رباعیات
Paunang tala
Si Omar Khayyam (1048–1131) ng Nishapur ay isa sa mga pinakadakilang matematiko at astronomo ng kanyang panahon, may-akda ng isang kasunduan sa aljebra at katuwang sa repormang kalendaryo ng Persia. Ngunit sa labas ng Iran, kilala siya bilang lumikha ng maiikli at mapagdudang kuwatrina—ang ruba’i. Ibinibigay ng saling ito ang bawat kuwatrina ayon sa tunay na sinasabi ng Persa, hindi ayon sa "muling pagkatha" ni Edward FitzGerald sa panahong Victoriano, na maganda man sa sarili nito ay malayo sa orihinal. Dito naririnig ng mambabasa ang tinig ng isang heometra na nagsasalita tungkol sa kamatayan: matitibay na pangngalan—banga, putik, tulip, bahay-inuman, panuluyan—payak na balangkas, at lohikang tahimik na dinadala ang isang nakababagbag na argumento: yamang X, at yamang Y, kaya’t uminom.
Bawat ruba’i ay isang argumentong buo sa sarili: itinatakda ng unang dalawang linya ang tagpo o palagay, umiikot ang ikatlo, at bumabagsak ang ikaapat nang may bisa ng kawikaan. Bumabalik-balik ang mga tema na parang gulong: ang daigdig bilang pansamantalang panuluyan, ang siklo mula putik tungong banga pabalik sa putik, ang umiikot na gulong ng langit bilang tadhana, at ang paulit-ulit na paanyaya na sunggaban ang hiningang ito bago ito lumipas. Ang alak sa mga tula ni Khayyam ay parehong totoong alak at sagisag ng pagpili sa nahahawakang kasalukuyan kaysa sa ipinangakong hinaharap—"salapi" kaysa "utang," gaya ng tuwirang sinasabi ng maraming kuwatrina. Iisang tinig ang maririnig ng mambabasa sa buong aklat, bagaman umaangkop ito sa iba’t ibang saloobin—reklamo laban sa sansinukob, utos sa bahay-inuman, talinghaga sa tindahan ng magpapalayok, panaghoy para sa mga kasamang lumisan.
Dapat tandaan ng Filipinong mambabasa na ang tinig ni Khayyam ay tuyo, mapagduda, at magiliw—hindi kailanman malabo-mistiko ni sobrang malungkutin. Ang panunuya sa relihiyon sa ilang kuwatrina (ang Qur’an, ang paraiso, ang mga diwata, ang moske at templo) ay pag-aari ng mismong teksto, at ang pagpapahina nito ay isang kabiguan sa katapatan. Sa kabilang dako, ang katalasan ay maselan, hindi mahangin na sigawan. Ang mga alamat na Persa—Jamshid, Bahram, Kay Kawus, Fereydun—ay ang mga maalamat na hari na lumipas na tungong alabok. Ang Parvin ang kumpol-bituing Pleiades; ang Nowruz ang Bagong Taon ng Persia sa tagsibol; at ang "tagabuhos" (saki) ang kausap na hinihilingan ni Khayyam na muling punuin ang kopa. Ang karagdagang paliwanag ng mga pangalan at katawagang ito ay nasa talahulugan. Sinusunod ng saling ito ang pagkakasunod-sunod ng 178 kuwatrina ng edisyong Foroughi–Ghani (Tehran, 1942), na tuwirang isinalin mula sa Persa nang linya-por-linya.
Bumangon ka, sinta, halika, alang-alang sa aming puso;
sa sarili mong ganda, lutasin ang aming suliranin.
Isang banga ng alak, upang sabay tayong uminom,
bago gawing banga mula sa putik ang ating katawan.
sa sarili mong ganda, lutasin ang aming suliranin.
Isang banga ng alak, upang sabay tayong uminom,
bago gawing banga mula sa putik ang ating katawan.
برخیز بتا بیا ز بهر دل ما
حل کن به جمال خویشتن مشکل ما
یک کوزه شراب تا به هم نوش کنیم
زآن پیش که کوزهها کنند از گل ما
حل کن به جمال خویشتن مشکل ما
یک کوزه شراب تا به هم نوش کنیم
زآن پیش که کوزهها کنند از گل ما
Yamang walang makapananagot sa araw ng bukas,
pasayahin mo ngayon ang balisang pusong ito.
Uminom ka ng alak sa liwanag ng buwan, O buwan, sapagkat ang buwan
ay matagal pang magniningning, ngunit hindi na kami matatagpuan.
pasayahin mo ngayon ang balisang pusong ito.
Uminom ka ng alak sa liwanag ng buwan, O buwan, sapagkat ang buwan
ay matagal pang magniningning, ngunit hindi na kami matatagpuan.
چون عهده نمیشود کسی فردا را
حالی خوش دار این دل پرسودا را
می نوش به ماهتاب ای ماه که ماه
بسیار بتابد و نیابد ما را
حالی خوش دار این دل پرسودا را
می نوش به ماهتاب ای ماه که ماه
بسیار بتابد و نیابد ما را
Ang Qur’an, na tinatawag nilang pinakadakilang salita,
paminsan-minsan lamang binabasa, hindi palagian;
ngunit sa gilid ng kopa may isang talatang nananatili
na saanman ay walang-tigil nilang binibigkas.
paminsan-minsan lamang binabasa, hindi palagian;
ngunit sa gilid ng kopa may isang talatang nananatili
na saanman ay walang-tigil nilang binibigkas.
قرآن که مهین کلام خوانند آن را
گهگاه نه بر دوام خوانند آن را
بر گرد پیاله آیتی هست مقیم
کاندر همه جا مدام خوانند آن را
گهگاه نه بر دوام خوانند آن را
بر گرد پیاله آیتی هست مقیم
کاندر همه جا مدام خوانند آن را
Kung hindi ka umiinom, huwag mong tuyain ang mga lasing,
huwag kang magtayo ng lansi at pandaraya.
Huwag kang magyabang na hindi ka umiinom ng alak:
sanlibong subo ang kinakain mo na mas alipin pa sa alak.
huwag kang magtayo ng lansi at pandaraya.
Huwag kang magyabang na hindi ka umiinom ng alak:
sanlibong subo ang kinakain mo na mas alipin pa sa alak.
گر می نخوری طعنه مزن مستان را
بنیاد مکن تو حیله و دستان را
تو غره بدان مشو که می مینخوری
صد لقمه خوری که می غلام است آن را
بنیاد مکن تو حیله و دستان را
تو غره بدان مشو که می مینخوری
صد لقمه خوری که می غلام است آن را
Bagaman may kulay at bango akong maganda,
may pisngi akong parang tulip at tindig na parang saris,
hindi maliwanag kung sa bahay-galak na ito ng alabok
para saan ako pinaganda ng pintor ng kawalang-hanggan.
may pisngi akong parang tulip at tindig na parang saris,
hindi maliwanag kung sa bahay-galak na ito ng alabok
para saan ako pinaganda ng pintor ng kawalang-hanggan.
هر چند که رنگ و بوی زیباست مرا
چون لاله رخ و چو سرو بالاست مرا
معلوم نشد که در طربخانۀ خاک
نقاش ازل بهر چه آراست مرا
چون لاله رخ و چو سرو بالاست مرا
معلوم نشد که در طربخانۀ خاک
نقاش ازل بهر چه آراست مرا
Kami, ang alak, ang manunugtog, at ang gibang sulok na ito;
kaluluwa, puso, kopa, at damit na basa ng latak ng alak;
malaya sa pag-asa ng awa at takot sa parusa;
ligtas sa alabok, hangin, apoy, at tubig.
kaluluwa, puso, kopa, at damit na basa ng latak ng alak;
malaya sa pag-asa ng awa at takot sa parusa;
ligtas sa alabok, hangin, apoy, at tubig.
ماییم و می و مطرب و این کنج خراب
جان و دل و جام و جامه پر درد شراب
فارغ ز امید رحمت و بیم عذاب
آزاد ز خاک و باد و از آتش و آب
جان و دل و جام و جامه پر درد شراب
فارغ ز امید رحمت و بیم عذاب
آزاد ز خاک و باد و از آتش و آب
Dumating ang ulap at muling umiyak sa ibabaw ng lungting damo;
hindi dapat mabuhay nang walang alak na kulay-rosas.
Ang lungting damong ito na tanawin natin ngayon —
kaninong tanawin kaya kapag naging damo na ito sa ating alabok?
hindi dapat mabuhay nang walang alak na kulay-rosas.
Ang lungting damong ito na tanawin natin ngayon —
kaninong tanawin kaya kapag naging damo na ito sa ating alabok?
ابر آمد و باز بر سر سبزه گریست
بی بادهٔ گلرنگ نمیباید زیست
این سبزه که امروز تماشاگه ماست
تا سبزهٔ خاک ما تماشاگه کیست
بی بادهٔ گلرنگ نمیباید زیست
این سبزه که امروز تماشاگه ماست
تا سبزهٔ خاک ما تماشاگه کیست
Ngayon na ang bulaklak ng iyong kapalaran ay hitik sa bunga,
bakit walang ginagawa ang iyong kamay sa kopa ng alak?
Uminom ka, sapagkat ang panahon ay kaaway na taksil;
mahirap na muling matagpuan ang ganitong araw.
bakit walang ginagawa ang iyong kamay sa kopa ng alak?
Uminom ka, sapagkat ang panahon ay kaaway na taksil;
mahirap na muling matagpuan ang ganitong araw.
اکنون که گل سعادتت پربار است
دست تو ز جام می چرا بیکار است
می خور که زمانه دشمنی غدار است
دریافتن روز چنین دشوار است
دست تو ز جام می چرا بیکار است
می خور که زمانه دشمنی غدار است
دریافتن روز چنین دشوار است
Ngayon, wala ka pang abot sa araw ng bukas,
at ang pag-iisip mo sa bukas ay walang iba kundi guni-guni.
Huwag mong sayangin ang sandaling ito kung hindi ligalig ang puso mo,
sapagkat ang natitirang buhay na ito ay walang matantong halaga.
at ang pag-iisip mo sa bukas ay walang iba kundi guni-guni.
Huwag mong sayangin ang sandaling ito kung hindi ligalig ang puso mo,
sapagkat ang natitirang buhay na ito ay walang matantong halaga.
امروز تو را دسترس فردا نیست
واندیشهٔ فردات به جز سودا نیست
ضایع مکن این دم ار دلت شیدا نیست
کاین باقی عمر را بها پیدا نیست
واندیشهٔ فردات به جز سودا نیست
ضایع مکن این دم ار دلت شیدا نیست
کاین باقی عمر را بها پیدا نیست
O ikaw na mainit na dumating mula sa daigdig ng espiritu,
naguguluhan sa lima, apat, anim, at pito —
uminom ka ng alak, hindi mo alam kung saan ka nanggaling;
magsaya ka, hindi mo alam kung saan ka pupunta.
naguguluhan sa lima, apat, anim, at pito —
uminom ka ng alak, hindi mo alam kung saan ka nanggaling;
magsaya ka, hindi mo alam kung saan ka pupunta.
ای آمده از عالم روحانی تفت
حیران شده در پنج و چهار و شش و هفت
می نوش ندانی ز کجا آمدهای
خوش باش ندانی به کجا خواهی رفت
حیران شده در پنج و چهار و شش و هفت
می نوش ندانی ز کجا آمدهای
خوش باش ندانی به کجا خواهی رفت
O gulong ng langit, ang paggiba ay galing sa iyong poot;
ang kawalang-katarungan ay iyong lumang kaugalian.
O alabok, kung bibiyakin nila ang iyong dibdib,
gaanong mamahaling hiyas ang nasa loob ng iyong dibdib!
ang kawalang-katarungan ay iyong lumang kaugalian.
O alabok, kung bibiyakin nila ang iyong dibdib,
gaanong mamahaling hiyas ang nasa loob ng iyong dibdib!
ای چرخ فلک خرابی از کینهٔ توست
بیدادگری شیوهٔ دیرینهٔ توست
ای خاک اگر سینه تو بشکافند
بس گوهر قیمتی که در سینهٔ توست
بیدادگری شیوهٔ دیرینهٔ توست
ای خاک اگر سینه تو بشکافند
بس گوهر قیمتی که در سینهٔ توست
O puso, dahil pinalulungkot ka ng panahon,
biglang iiwan ng dalisay na kaluluwa ang iyong katawan.
Umupo ka sa lungting damo at mabuhay nang masaya sa ilang araw,
bago sumibol ang damo mula sa iyong alabok.
biglang iiwan ng dalisay na kaluluwa ang iyong katawan.
Umupo ka sa lungting damo at mabuhay nang masaya sa ilang araw,
bago sumibol ang damo mula sa iyong alabok.
ای دل چو زمانه میکند غمناکت
ناگه برود ز تن روان پاکت
بر سبزه نشین و خوش بزی روزی چند
زآن پیش که سبزه بر دمد از خاکت
ناگه برود ز تن روان پاکت
بر سبزه نشین و خوش بزی روزی چند
زآن پیش که سبزه بر دمد از خاکت
Ang dagat na ito ng pag-iral ay umahon mula sa lihim;
walang sinumang nakabutas sa perlas ng katotohanang ito.
Bawat isa’y nagsalita ng isang bagay mula sa guni-guni,
ngunit kung ano nga ito, walang makapagsabi.
walang sinumang nakabutas sa perlas ng katotohanang ito.
Bawat isa’y nagsalita ng isang bagay mula sa guni-guni,
ngunit kung ano nga ito, walang makapagsabi.
این بحر وجود آمده بیرون ز نهفت
کس نیست که این گوهر تحقیق بسفت
هر کس سخنی از سر سودا گفتند
زآن روی که هست کس نمیداند گفت
کس نیست که این گوهر تحقیق بسفت
هر کس سخنی از سر سودا گفتند
زآن روی که هست کس نمیداند گفت
Ang bangang ito, tulad ko, ay dating umiibig na naghihinagpis,
gapos sa dulo ng buhok ng isang dilag.
Ang hawakang nakikita mo sa leeg nito
ay kamay na dating nakayapos sa leeg ng isang sinta.
gapos sa dulo ng buhok ng isang dilag.
Ang hawakang nakikita mo sa leeg nito
ay kamay na dating nakayapos sa leeg ng isang sinta.
این کوزه چو من عاشق زاری بودهست
در بند سر زلف نگاری بودهست
این دسته که بر گردن او میبینی
دستیست که بر گردن یاری بودهست
در بند سر زلف نگاری بودهست
این دسته که بر گردن او میبینی
دستیست که بر گردن یاری بودهست
Ang bangang ito na inuman ng tubig ng isang manggagawa
ay dating mula sa mata ng hari at puso ng punong-ministro;
bawat kopa ng alak sa palad ng isang lasenggo
ay mula sa pisngi ng lasing at labi ng kinukublıng dilag.
ay dating mula sa mata ng hari at puso ng punong-ministro;
bawat kopa ng alak sa palad ng isang lasenggo
ay mula sa pisngi ng lasing at labi ng kinukublıng dilag.
این کوزه که آبخوارهٔ مزدوریست
از دیدهٔ شاهی و دل دستوریست
هر کاسهٔ می که بر کف مخموریست
از عارض مستی و لب مستوریست
از دیدهٔ شاهی و دل دستوریست
هر کاسهٔ می که بر کف مخموریست
از عارض مستی و لب مستوریست
Lumipas ang isa, dalawa, tatlong araw ng panahon ng buhay,
gaya ng tubig sa batis at hangin sa parang.
Kailanma’y hindi ko inalaala ang lumbay ng dalawang araw:
ang araw na hindi pa dumarating at ang araw na lumipas na.
gaya ng tubig sa batis at hangin sa parang.
Kailanma’y hindi ko inalaala ang lumbay ng dalawang araw:
ang araw na hindi pa dumarating at ang araw na lumipas na.
این یک دو سه روز نوبت عمر گذشت
چون آب به جویبار و چون باد به دشت
هرگز غم دو روز مرا یاد نگشت
روزی که نیامدهست و روزی که گذشت
چون آب به جویبار و چون باد به دشت
هرگز غم دو روز مرا یاد نگشت
روزی که نیامدهست و روزی که گذشت
Sa mukha ng rosas, kaaya-aya ang simoy ng Nowruz;
sa loob ng halamanan, kaaya-aya ang mukhang nagpapaligaya ng puso.
Kahit anong sabihin mo tungkol sa nakaraang kahapon ay hindi kaaya-aya;
magsaya ka at huwag banggitin ang kahapon, sapagkat kaaya-aya ang ngayon.
sa loob ng halamanan, kaaya-aya ang mukhang nagpapaligaya ng puso.
Kahit anong sabihin mo tungkol sa nakaraang kahapon ay hindi kaaya-aya;
magsaya ka at huwag banggitin ang kahapon, sapagkat kaaya-aya ang ngayon.
بر چهرۀ گل نسیم نوروز خوش است
در صحن چمن روی دلافروز خوش است
از دی که گذشت هر چه گویی خوش نیست
خوش باش و ز دی مگو که امروز خوش است
در صحن چمن روی دلافروز خوش است
از دی که گذشت هر چه گویی خوش نیست
خوش باش و ز دی مگو که امروز خوش است
Bago ka at ako, may gabi at araw nang umiral;
umiikot ding gumagawa ang gulong ng langit.
Saanman mo ilapat ang paa sa ibabaw ng lupa,
iyon ay dating balintataw ng mata ng isang dilag.
umiikot ding gumagawa ang gulong ng langit.
Saanman mo ilapat ang paa sa ibabaw ng lupa,
iyon ay dating balintataw ng mata ng isang dilag.
پیش از من و تو لیل و نهاری بودهست
گردنده فلک نیز بکاری بوده است
هرجا که قدم نهی تو بر روی زمین
آن مردمک چشم نگاری بودهست
گردنده فلک نیز بکاری بوده است
هرجا که قدم نهی تو بر روی زمین
آن مردمک چشم نگاری بودهست
Hanggang kailan ako maghahagis ng laryo sa mga dagat?
Nayamot na ako sa mga sumasamba sa diyus-diyusan sa templo.
Khayyam, sinong nagsabing may magiging taga-impiyerno?
Sinong nagpunta sa impiyerno, at sinong bumalik mula sa paraiso?
Nayamot na ako sa mga sumasamba sa diyus-diyusan sa templo.
Khayyam, sinong nagsabing may magiging taga-impiyerno?
Sinong nagpunta sa impiyerno, at sinong bumalik mula sa paraiso?
تا چند زنم به روی دریاها خشت
بیزار شدم ز بتپرستان کنشت
خیام ، که گفت دوزخی خواهد بود
که رفت به دوزخ و که آمد ز بهشت
بیزار شدم ز بتپرستان کنشت
خیام ، که گفت دوزخی خواهد بود
که رفت به دوزخ و که آمد ز بهشت
Ang hugis ng kopang pinagbuo-buo nang magkakadikit —
ayaw payagan ng lasing na ito’y basagin.
Napakaraming maririkit na ulo’t paa mula sa ulo’t kamay —
sa pag-ibig nino ito hinugis, at sa poot nino binasag?
ayaw payagan ng lasing na ito’y basagin.
Napakaraming maririkit na ulo’t paa mula sa ulo’t kamay —
sa pag-ibig nino ito hinugis, at sa poot nino binasag?
ترکیب پیالهای که در هم پیوست
بشکستن آن روا نمیدارد مست
چندین سر و پای نازنین از سر و دست
از مهر که پیوست و به کین که شکست
بشکستن آن روا نمیدارد مست
چندین سر و پای نازنین از سر و دست
از مهر که پیوست و به کین که شکست
Yamang ang samahan ng mga elemento ay sandali lamang para sa iyo,
lumakad ka, mabuhay nang masaya, bagaman kawalang-katarungan ito sa iyo.
Makisama ka sa mga marunong, sapagkat ang ugat ng iyong katawan
ay alikabok, hangin, alabok, at isang hininga lamang.
lumakad ka, mabuhay nang masaya, bagaman kawalang-katarungan ito sa iyo.
Makisama ka sa mga marunong, sapagkat ang ugat ng iyong katawan
ay alikabok, hangin, alabok, at isang hininga lamang.
ترکیب طبایع چو به کام تو دمیست
رو شاد بزی اگرچه بر تو ستمیست
با اهل خرد باش که اصل تن تو
گردی و نسیمی و غباری و دمیست
رو شاد بزی اگرچه بر تو ستمیست
با اهل خرد باش که اصل تن تو
گردی و نسیمی و غباری و دمیست
Nang hinugasan ng ulap ang mukha ng tulip sa Nowruz,
bumangon ka at ihandang mabuti ang layon sa kopa ng alak,
sapagkat ang lungting damong tanawin mo ngayon,
bukas ay sisibol na lahat mula sa iyong alabok.
bumangon ka at ihandang mabuti ang layon sa kopa ng alak,
sapagkat ang lungting damong tanawin mo ngayon,
bukas ay sisibol na lahat mula sa iyong alabok.
چون ابر به نوروز رخ لاله بشست
برخیز و به جام باده کن عزم درست
کاین سبزه که امروز تماشاگه توست
فردا همه از خاک تو برخواهد رست
برخیز و به جام باده کن عزم درست
کاین سبزه که امروز تماشاگه توست
فردا همه از خاک تو برخواهد رست
Nang matagpuan ng lasing na ruwisenyor ang daan sa hardin,
natagpuan niyang nakangiti ang mukha ng rosas at kopa ng alak.
Dumating siya at sa wika ng kalagayan sinabi sa aking tainga:
sunggaban mo, sapagkat ang buhay na lumipas ay hindi na mababawi.
natagpuan niyang nakangiti ang mukha ng rosas at kopa ng alak.
Dumating siya at sa wika ng kalagayan sinabi sa aking tainga:
sunggaban mo, sapagkat ang buhay na lumipas ay hindi na mababawi.
چون بلبل مست راه در بستان یافت
روی گل و جام باده را خندان یافت
آمد به زبان حال در گوشم گفت
دریاب که عمر رفته را نتوان یافت
روی گل و جام باده را خندان یافت
آمد به زبان حال در گوشم گفت
دریاب که عمر رفته را نتوان یافت
Yamang hindi kailanman umikot ang gulong ayon sa isang pantas,
bilangin mo man ang langit na pito o walo —
yamang kailangang mamatay at iwan ang lahat ng nais,
kainin man ng langgam sa libingan o ng lobo sa parang, walang pinag-iba.
bilangin mo man ang langit na pito o walo —
yamang kailangang mamatay at iwan ang lahat ng nais,
kainin man ng langgam sa libingan o ng lobo sa parang, walang pinag-iba.
چون چرخ به کام یک خردمند نگشت
خواهی تو فلک هفت شمر خواهی هشت
چون باید مرد و آرزوها همه هشت
چه مور خورد به گور و چه گرگ به دشت
خواهی تو فلک هفت شمر خواهی هشت
چون باید مرد و آرزوها همه هشت
چه مور خورد به گور و چه گرگ به دشت
Gaya ng tulip sa Nowruz, hawakan mo ang kopa,
kasama ang isang pisngi-tulip kung mayroon kang pagkakataon.
Uminom ka ng alak nang masaya, sapagkat ang lumang gulong na ito
ay biglang magpapababa sa iyo hanggang maging alabok.
kasama ang isang pisngi-tulip kung mayroon kang pagkakataon.
Uminom ka ng alak nang masaya, sapagkat ang lumang gulong na ito
ay biglang magpapababa sa iyo hanggang maging alabok.
چون لاله به نوروز قدح گیر به دست
با لالهرخی اگر تو را فرصت هست
می نوش به خرمی که این چرخ کهن
ناگاه تو را چو خاک گرداند پست
با لالهرخی اگر تو را فرصت هست
می نوش به خرمی که این چرخ کهن
ناگاه تو را چو خاک گرداند پست
Yamang wala sa kamay ang katotohanan at katiyakan,
hindi dapat gugulin ang buong buhay sa pag-asa ng alinlangan.
Ingat, huwag nating ibaba ang kopa ng alak mula sa palad,
sa kawalan ng kaalaman, ang taong matino at lasing ay walang pinag-iba.
hindi dapat gugulin ang buong buhay sa pag-asa ng alinlangan.
Ingat, huwag nating ibaba ang kopa ng alak mula sa palad,
sa kawalan ng kaalaman, ang taong matino at lasing ay walang pinag-iba.
چون نیست حقیقت و یقین اندر دست
نتوان به امید شک همه عمر نشست
هان تا ننهیم جام می از کف دست
در بیخبری مرد چه هشیار و چه مست
نتوان به امید شک همه عمر نشست
هان تا ننهیم جام می از کف دست
در بیخبری مرد چه هشیار و چه مست
Yamang sa lahat ng umiiral, wala kang makuha kundi hangin,
yamang sa lahat ng umiiral ay may kakulangan at pagkasira,
isipin mong ang lahat ng umiiral sa daigdig ay wala,
gunitain mong ang lahat ng wala sa daigdig ay umiiral.
yamang sa lahat ng umiiral ay may kakulangan at pagkasira,
isipin mong ang lahat ng umiiral sa daigdig ay wala,
gunitain mong ang lahat ng wala sa daigdig ay umiiral.
چون نیست ز هرچه هست جز باد به دست
چون هست به هرچه هست نقصان و شکست
انگار که هرچه هست در عالم نیست
پندار که هرچه نیست در عالم هست
چون هست به هرچه هست نقصان و شکست
انگار که هرچه هست در عالم نیست
پندار که هرچه نیست در عالم هست
Ang alabok na nasa ilalim ng paa ng bawat mangmang
ay palad ng isang diwata at mukha ng isang sinta.
Bawat laryo na nasa pandistingido ng isang portiko
ay daliri ng isang bisir o ulo ng isang sultan.
ay palad ng isang diwata at mukha ng isang sinta.
Bawat laryo na nasa pandistingido ng isang portiko
ay daliri ng isang bisir o ulo ng isang sultan.
خاکی که به زیر پای هر نادانیست
کفّ صنمیّ و چهرهٔ جانانیست
هر خشت که بر کنگرهٔ ایوانیست
انگشت وزیر یا سر سلطانیست
کفّ صنمیّ و چهرهٔ جانانیست
هر خشت که بر کنگرهٔ ایوانیست
انگشت وزیر یا سر سلطانیست
Nang hinugis ng Maylikha ang samahan ng mga elemento,
para saan niya inihagis ito sa kakulangan at kapintasan?
Kung mabuti ang kinalabasan, para saan ang pagbasag?
At kung hindi mabuti, kaninong pagkakamali ang mga hugis na ito?
para saan niya inihagis ito sa kakulangan at kapintasan?
Kung mabuti ang kinalabasan, para saan ang pagbasag?
At kung hindi mabuti, kaninong pagkakamali ang mga hugis na ito?
دارنده چو ترکیب طبایع آراست
از بهر چه اوفکندش اندر کم و کاست
گر نیک آمد شکستن از بهر چه بود
ور نیک نیامد این صور عیب که راست
از بهر چه اوفکندش اندر کم و کاست
گر نیک آمد شکستن از بهر چه بود
ور نیک نیامد این صور عیب که راست
Sa tabing ng mga lihim, walang sinumang may daan;
sa pakanang ito, walang kaluluwang may batid.
Maliban sa puso ng alabok, walang ibang himlayan;
uminom ka ng alak, sapagkat ang gayong mga alamat ay hindi maiikli.
sa pakanang ito, walang kaluluwang may batid.
Maliban sa puso ng alabok, walang ibang himlayan;
uminom ka ng alak, sapagkat ang gayong mga alamat ay hindi maiikli.
در پردۀ اسرار کسی را ره نیست
زین تعبیه جان هیچکس آگه نیست
جز در دل خاک هیچ منزلگه نیست
می خور که چنین فسانهها کوته نیست
زین تعبیه جان هیچکس آگه نیست
جز در دل خاک هیچ منزلگه نیست
می خور که چنین فسانهها کوته نیست
Sa panaginip, may isang pantas na nagsabi sa akin:
walang bulaklak ng galak ang namumukadkad sa sinuman mula sa tulog.
Bakit mo gagawin ang bagay na kaakibat ng kamatayan?
Uminom ka ng alak, sapagkat matagal na matutulog sa ilalim ng alabok.
walang bulaklak ng galak ang namumukadkad sa sinuman mula sa tulog.
Bakit mo gagawin ang bagay na kaakibat ng kamatayan?
Uminom ka ng alak, sapagkat matagal na matutulog sa ilalim ng alabok.
در خواب بدم مرا خردمندی گفت
کز خواب کسی را گل شادی نشکفت
کاری چه کنی که با اجل باشد جفت؟
می خور که به زیر خاک میباید خفت
کز خواب کسی را گل شادی نشکفت
کاری چه کنی که با اجل باشد جفت؟
می خور که به زیر خاک میباید خفت
Sa bilog na kinalalabasan ng ating pagdating at pag-alis,
walang lumilitaw na simula ni wakas.
Walang sinumang nagsasabi ng katotohanan hinggil dito kahit sandali:
saan galing ang pagdating na ito at saan patungo ang pag-alis?
walang lumilitaw na simula ni wakas.
Walang sinumang nagsasabi ng katotohanan hinggil dito kahit sandali:
saan galing ang pagdating na ito at saan patungo ang pag-alis?
در دایرهای که آمد و رفتن ماست
او را نه بدایت نه نهایت پیداست
کس مینزند دمی در این معنی راست
کاین آمدن از کجا و رفتن به کجاست
او را نه بدایت نه نهایت پیداست
کس مینزند دمی در این معنی راست
کاین آمدن از کجا و رفتن به کجاست
Kung sa panahon ng tagsibol, isang dilag na parang diwata
ang mag-abot sa akin ng isang kopang alak sa gilid ng bukid,
bagaman sa paningin ng karaniwang tao ay pangit ito,
mas hamak pa ako sa aso kung babanggitin ko ang paraiso.
ang mag-abot sa akin ng isang kopang alak sa gilid ng bukid,
bagaman sa paningin ng karaniwang tao ay pangit ito,
mas hamak pa ako sa aso kung babanggitin ko ang paraiso.
در فصل بهار اگر بتی حور سرشت
یک ساغر می دهد مرا بر لب کشت
هر چند به نزد عامه این باشد زشت
سگ به ز من است اگر برم نام بهشت
یک ساغر می دهد مرا بر لب کشت
هر چند به نزد عامه این باشد زشت
سگ به ز من است اگر برم نام بهشت
Batid mong ikaw ay hihiwalay sa espiritu;
sa tabing ng mga lihim ng kawalan ka patutungo.
Uminom ka ng alak, hindi mo alam kung saan ka nanggaling;
magsaya ka, hindi mo alam kung saan ka pupunta.
sa tabing ng mga lihim ng kawalan ka patutungo.
Uminom ka ng alak, hindi mo alam kung saan ka nanggaling;
magsaya ka, hindi mo alam kung saan ka pupunta.
دریاب که از روح جدا خواهی رفت
در پردۀ اسرار فنا خواهی رفت
می نوش ندانی از کجا آمدهای
خوش باش ندانی به کجا خواهی رفت
در پردۀ اسرار فنا خواهی رفت
می نوش ندانی از کجا آمدهای
خوش باش ندانی به کجا خواهی رفت
Tagabuhos, ang bulaklak at damo ay lubhang kaaya-aya;
batid mong sa isa pang linggo ay alabok na ito.
Uminom ka ng alak at pumitas ng bulaklak, sapagkat bago mo mamalayan,
naging alabok na ang bulaklak at naging dayami na ang damo.
batid mong sa isa pang linggo ay alabok na ito.
Uminom ka ng alak at pumitas ng bulaklak, sapagkat bago mo mamalayan,
naging alabok na ang bulaklak at naging dayami na ang damo.
ساقی گل و سبزه بس طربناک شدهست
دریاب که هفته دگر خاک شدهست
می نوش و گلی بچین که تا درنگری
گل خاک شدهست و سبزه خاشاک شدهست
دریاب که هفته دگر خاک شدهست
می نوش و گلی بچین که تا درنگری
گل خاک شدهست و سبزه خاشاک شدهست
Matagal nang madilim ang buhay ko at hindi tuwid ang gawain;
dumami ang paghihirap at kumulang ang ginhawa.
Salamat sa Diyos, na ang dahilan ng aking pagdurusa
ay hindi natin kailangang hingin sa iba.
dumami ang paghihirap at kumulang ang ginhawa.
Salamat sa Diyos, na ang dahilan ng aking pagdurusa
ay hindi natin kailangang hingin sa iba.
عمریست مرا تیره و کاریست نه راست
محنت همه افزوده و راحت کم و کاست
شکر ایزد را که آنچه اسباب بلاست
ما را ز کس دگر نمیباید خواست
محنت همه افزوده و راحت کم و کاست
شکر ایزد را که آنچه اسباب بلاست
ما را ز کس دگر نمیباید خواست
Ang panahon ng bulaklak, ang tabi ng batis, at ang gilid ng bukid,
kasama ang isa, dalawa, tatlong kasama at isang dilag na parang diwata —
iabot mo ang kopa, sapagkat ang mga umiinom ng alak sa madaling-araw
ay malaya sa moske at ligtas sa templo.
kasama ang isa, dalawa, tatlong kasama at isang dilag na parang diwata —
iabot mo ang kopa, sapagkat ang mga umiinom ng alak sa madaling-araw
ay malaya sa moske at ligtas sa templo.
فصل گل و طرف جویبار و لب کشت
با یک دو سه اهل و لعبتی حورسرشت
پیش آر قدح که بادهنوشان صبوح
آسوده ز مسجدند و فارغ ز کنشت
با یک دو سه اهل و لعبتی حورسرشت
پیش آر قدح که بادهنوشان صبوح
آسوده ز مسجدند و فارغ ز کنشت
Kung sumibol ang sanga ng buhay mula sa ugat ng iyong kapalaran,
at kung ang buhay ay damit na kasukat sa iyong katawan,
sa tolda ng katawan na nagsisilbing silungan mo,
ingat, huwag kang sumandal, sapagkat maluwag ang apat na tukod nito.
at kung ang buhay ay damit na kasukat sa iyong katawan,
sa tolda ng katawan na nagsisilbing silungan mo,
ingat, huwag kang sumandal, sapagkat maluwag ang apat na tukod nito.
گر شاخ بقا ز بیخ بختت رستست
ور بر تن تو عمر لباسی چستست
در خیمه تن که سایبانیست ترا
هان تکیه مکن که چارمیخش سستست
ور بر تن تو عمر لباسی چستست
در خیمه تن که سایبانیست ترا
هان تکیه مکن که چارمیخش سستست
Sinasabi nila na kaaya-aya ang paraiso at mga diwata;
sinasabi ko na kaaya-aya ang tubig ng ubas.
Kunin mo ang salaping ito at bitawan ang utang na iyon,
sapagkat kaaya-ayang pakinggan ang tunog ng tambol mula sa malayo.
sinasabi ko na kaaya-aya ang tubig ng ubas.
Kunin mo ang salaping ito at bitawan ang utang na iyon,
sapagkat kaaya-ayang pakinggan ang tunog ng tambol mula sa malayo.
گویند کسان بهشت با حور خوش است
من میگویم که آب انگور خوش است
این نقد بگیر و دست از آن نسیه بدار
کآواز دهل شنیدن از دور خوش است
من میگویم که آب انگور خوش است
این نقد بگیر و دست از آن نسیه بدار
کآواز دهل شنیدن از دور خوش است
Sinasabi nila sa akin na ang lasing ay taga-impiyerno;
salitang salungat iyon, hindi dapat pagkatiwalaan ang puso.
Kung ang umiibig at umiinom ay maging taga-impiyerno,
bukas makikita mong walang laman ang paraiso na parang palad.
salitang salungat iyon, hindi dapat pagkatiwalaan ang puso.
Kung ang umiibig at umiinom ay maging taga-impiyerno,
bukas makikita mong walang laman ang paraiso na parang palad.
گویند مرا که دوزخی باشد مست
قولیست خلاف ، دل در آن نتوان بست
گر عاشق و میخواره به دوزخ باشند
فردا بینی بهشت همچون کف دست
قولیست خلاف ، دل در آن نتوان بست
گر عاشق و میخواره به دوزخ باشند
فردا بینی بهشت همچون کف دست
Wala akong nalalaman kung ang naghugis sa akin
ay ginawa akong taga-paraiso o pangit na taga-impiyerno.
Isang kopa, isang dilag, at isang laud sa gilid ng bukid —
itong tatlo’y salapi ko, at ang paraiso’y utang mo.
ay ginawa akong taga-paraiso o pangit na taga-impiyerno.
Isang kopa, isang dilag, at isang laud sa gilid ng bukid —
itong tatlo’y salapi ko, at ang paraiso’y utang mo.
من هیچ ندانم که مرا آنکه سرشت
از اهل بهشت کرد یا دوزخ زشت
جامی و بتی و بربطی بر لب کشت
این هرسه مرا نقد و تو را نسیه بهشت
از اهل بهشت کرد یا دوزخ زشت
جامی و بتی و بربطی بر لب کشت
این هرسه مرا نقد و تو را نسیه بهشت
Biniyak ng liwanag ng buwan ang laylayan ng gabi;
uminom ka ng alak sandali, wala nang mas mabuti pa rito.
Magsaya ka at huwag mag-alala, sapagkat ang buwan
ay matagal pang magliliwanag sa alabok ng bawat isa.
uminom ka ng alak sandali, wala nang mas mabuti pa rito.
Magsaya ka at huwag mag-alala, sapagkat ang buwan
ay matagal pang magliliwanag sa alabok ng bawat isa.
مهتاب به نور دامن شب بشکافت
می نوش دمی بهتر از این نتوان یافت
خوش باش و میندیش که مهتاب بسی
اندر سر خاک یک به یک خواهد تافت
می نوش دمی بهتر از این نتوان یافت
خوش باش و میندیش که مهتاب بسی
اندر سر خاک یک به یک خواهد تافت
Ang pag-inom ng alak at ang pagiging masaya ay aking simulain;
ang pagiging malaya sa di-pananampalataya at relihiyon ay aking relihiyon.
Tinanong ko ang nobya ng panahon: ano ang iyong dote?
Sumagot siya: ang iyong masayang puso ang aking dote.
ang pagiging malaya sa di-pananampalataya at relihiyon ay aking relihiyon.
Tinanong ko ang nobya ng panahon: ano ang iyong dote?
Sumagot siya: ang iyong masayang puso ang aking dote.
می خوردن و شاد بودن آیین من است
فارغ بودن ز کفر و دین دین من است
گفتم به عروس دهر کابین تو چیست
گفتا دل خرم تو کابین من است
فارغ بودن ز کفر و دین دین من است
گفتم به عروس دهر کابین تو چیست
گفتا دل خرم تو کابین من است
Ang alak ay tinunaw na rubi at ang bote’y minahan;
ang katawan ang kopa at ang alak ang kaluluwa nito.
Ang kristal na kopang iyon na tumatawa dahil sa alak
ay luhang nagtatago ng dugo ng puso sa loob.
ang katawan ang kopa at ang alak ang kaluluwa nito.
Ang kristal na kopang iyon na tumatawa dahil sa alak
ay luhang nagtatago ng dugo ng puso sa loob.
می لعل مذاب است و صراحی کان است
جسم است پیاله و شرابش جان است
آن جام بلورین که ز می خندان است
اشکی است که خون دل در او پنهان است
جسم است پیاله و شرابش جان است
آن جام بلورین که ز می خندان است
اشکی است که خون دل در او پنهان است
Uminom ka ng alak, sapagkat ito ang buhay na walang-hanggan;
ang bunga mong makukuha sa panahon ng kabataan ay ito.
Panahon ng bulaklak, alak, at lasing na mga kasama —
magsaya ka sandali, sapagkat ang buhay ay ito.
ang bunga mong makukuha sa panahon ng kabataan ay ito.
Panahon ng bulaklak, alak, at lasing na mga kasama —
magsaya ka sandali, sapagkat ang buhay ay ito.
می نوش که عمر جاودانی این است
خود حاصلت از دور جوانی این است
هنگام گل و باده و یاران سرمست
خوش باش دمی که زندگانی این است
خود حاصلت از دور جوانی این است
هنگام گل و باده و یاران سرمست
خوش باش دمی که زندگانی این است
Ang kabutihan at kasamaang nasa likas ng tao,
ang galak at lumbay na nasa tadhana at kapalaran —
huwag mong ipasa sa gulong, sapagkat sa daan ng katwiran
ang gulong ay sanlibong ulit na mas kawawa kaysa sa iyo.
ang galak at lumbay na nasa tadhana at kapalaran —
huwag mong ipasa sa gulong, sapagkat sa daan ng katwiran
ang gulong ay sanlibong ulit na mas kawawa kaysa sa iyo.
نیکی و بدی که در نهاد بشر است
شادی و غمی که در قضا و قدر است
با چرخ مکن حواله کاندر ره عقل
چرخ از تو هزار بار بیچارهتر است
شادی و غمی که در قضا و قدر است
با چرخ مکن حواله کاندر ره عقل
چرخ از تو هزار بار بیچارهتر است
Sa bawat parang na dating may bukirin ng tulip,
iyon ay mula sa pula ng dugo ng isang hari.
Bawat sanga ng violeta na sumisibol mula sa lupa
ay nunal na dating nasa pisngi ng isang dilag.
iyon ay mula sa pula ng dugo ng isang hari.
Bawat sanga ng violeta na sumisibol mula sa lupa
ay nunal na dating nasa pisngi ng isang dilag.
در هر دشتی که لالهزاری بودهست
از سرخی خون شهریاری بودهست
هر شاخ بنفشه کز زمین میروید
خالیست که بر رخ نگاری بودهست
از سرخی خون شهریاری بودهست
هر شاخ بنفشه کز زمین میروید
خالیست که بر رخ نگاری بودهست
Bawat butil na dating alabok ng lupa
ay dating korona at singsing bago ka at ako.
Pahirin mo nang may paggalang ang alikabok sa marikit na mukha,
sapagkat iyon din ay dating magandang mukha ng dilag.
ay dating korona at singsing bago ka at ako.
Pahirin mo nang may paggalang ang alikabok sa marikit na mukha,
sapagkat iyon din ay dating magandang mukha ng dilag.
هر ذره که در خاک زمینی بودهست
پیش از من و تو تاج و نگینی بودهست
گرد از رخ نازنین به آزرم فشان
کآن هم رخ خوب نازنینی بودهست
پیش از من و تو تاج و نگینی بودهست
گرد از رخ نازنین به آزرم فشان
کآن هم رخ خوب نازنینی بودهست
Bawat damong sumibol sa gilid ng isang batis
ay para bang tumubo mula sa labi ng isang anghel.
Huwag mong yapakan nang may paglait ang damo,
sapagkat sumibol iyon mula sa alabok ng isang pisngi-tulip.
ay para bang tumubo mula sa labi ng isang anghel.
Huwag mong yapakan nang may paglait ang damo,
sapagkat sumibol iyon mula sa alabok ng isang pisngi-tulip.
هر سبزه که بر کنار جویی رستهست
گویی ز لب فرشتهخویی رستهست
پا بر سر سبزه تا به خواری ننهی
کآن سبزه ز خاک لالهرویی رستهست
گویی ز لب فرشتهخویی رستهست
پا بر سر سبزه تا به خواری ننهی
کآن سبزه ز خاک لالهرویی رستهست
Ang mga naging dagat ng dunong at asal,
na naging kandila ng kaganapan sa kanilang mga kasama —
hindi sila nakalabas mula sa madilim na gabing ito;
nagsalaysay sila ng isang alamat at natulog na lamang.
na naging kandila ng kaganapan sa kanilang mga kasama —
hindi sila nakalabas mula sa madilim na gabing ito;
nagsalaysay sila ng isang alamat at natulog na lamang.
آنان که محیط فضل و آداب شدند
در جمع کمال شمع اصحاب شدند
ره زین شب تاریک نبردند برون
گفتند فسانهای و در خواب شدند
در جمع کمال شمع اصحاب شدند
ره زین شب تاریک نبردند برون
گفتند فسانهای و در خواب شدند
Ang mga hinatak patungo sa parang ng mga sanhi —
tinapos ang lahat ng gawain nang wala sila.
Ngayon ay naghagis sila ng isang dahilan;
bukas ay magiging gayon lahat ang mga naitakda na.
tinapos ang lahat ng gawain nang wala sila.
Ngayon ay naghagis sila ng isang dahilan;
bukas ay magiging gayon lahat ang mga naitakda na.
آن را که به صحرای علل تاختهاند
بی او همه کارها بپرداختهاند
امروز بهانهای درانداختهاند
فردا همه آن بود که درساختهاند
بی او همه کارها بپرداختهاند
امروز بهانهای درانداختهاند
فردا همه آن بود که درساختهاند
Ang mga tumanda na at ang mga bata pa ngayon —
bawat isa’y tumatakbo tungo sa sariling hangad.
Ang lumang daigdig na ito’y hindi mananatili sa kaninuman:
umalis sila, aalis tayo, iba naman ang darating at aalis.
bawat isa’y tumatakbo tungo sa sariling hangad.
Ang lumang daigdig na ito’y hindi mananatili sa kaninuman:
umalis sila, aalis tayo, iba naman ang darating at aalis.
آنها که کهن شدند و اینها که نوند
هر کس به مراد خویش یک تک به دوند
این کهنهجهان به کس نماند باقی
رفتند و رویم دیگر آیند و روند
هر کس به مراد خویش یک تک به دوند
این کهنهجهان به کس نماند باقی
رفتند و رویم دیگر آیند و روند
Ang naglagay ng lupa, gulong, at kalangitan
ay naglagay ng maraming pilat sa nalulumbay na puso.
Maraming labing parang rubi at buhok na parang musk
ang inilagay niya sa tambol ng lupa at kaha ng alabok.
ay naglagay ng maraming pilat sa nalulumbay na puso.
Maraming labing parang rubi at buhok na parang musk
ang inilagay niya sa tambol ng lupa at kaha ng alabok.
آنکس که زمین و چرخ و افلاک نهاد
بس داغ که او بر دل غمناک نهاد
بسیار لب چو لعل و زلفین چو مشک
در طبل زمین و حقهٔ خاک نهاد
بس داغ که او بر دل غمناک نهاد
بسیار لب چو لعل و زلفین چو مشک
در طبل زمین و حقهٔ خاک نهاد
Nagdadala sila ng isa at inaagaw ang iba;
sa kaninuman ay hindi nila ibinubunyag ang lihim.
Mula sa tadhana, wala nang ipinakikita sa atin kundi ganitong dami;
ang tasa ng ating buhay ang kanilang sinusukat.
sa kaninuman ay hindi nila ibinubunyag ang lihim.
Mula sa tadhana, wala nang ipinakikita sa atin kundi ganitong dami;
ang tasa ng ating buhay ang kanilang sinusukat.
آرند یکی و دیگری بربایند
بر هیچکسی راز همینگشایند
ما را ز قضا جز این قدر ننمایند
پیمانهٔ عمر ماست میپیمایند
بر هیچکسی راز همینگشایند
ما را ز قضا جز این قدر ننمایند
پیمانهٔ عمر ماست میپیمایند
Ang mga bituing naninirahan sa palasyong ito
ay dahilan ng pagdududa ng mga pantas.
Ingat, huwag mong iwala ang dulo ng sinulid ng dunong,
sapagkat maging ang mga namumuno ay nalilito.
ay dahilan ng pagdududa ng mga pantas.
Ingat, huwag mong iwala ang dulo ng sinulid ng dunong,
sapagkat maging ang mga namumuno ay nalilito.
اجرام که ساکنان این ایواناند
اسباب تردد خردمنداناند
هان تا سر رشتهٔ خرد گم نکنی
کآنان که مدبرند سرگرداناند
اسباب تردد خردمنداناند
هان تا سر رشتهٔ خرد گم نکنی
کآنان که مدبرند سرگرداناند
Sa aking pagdating, walang napala ang gulong ng langit;
sa aking pag-alis, hindi lumago ang dangal at karangalan nito.
At sa kaninuman, hindi nadinig ng aking dalawang tainga
kung para saan ang aking pagdating at pag-alis na ito.
sa aking pag-alis, hindi lumago ang dangal at karangalan nito.
At sa kaninuman, hindi nadinig ng aking dalawang tainga
kung para saan ang aking pagdating at pag-alis na ito.
از آمدنم نبود گردون را سود
وز رفتن من جلال و جاهش نفزود
وز هیچ کسی نیز دو گوشم نشنود
کاین آمدن و رفتنم از بهر چه بود
وز رفتن من جلال و جاهش نفزود
وز هیچ کسی نیز دو گوشم نشنود
کاین آمدن و رفتنم از بهر چه بود
Sa pagtitiis ng hirap, ang tao’y nagiging malaya;
ang patak, kapag nagtiis sa kulungan ng talaba, ay nagiging perlas.
Kung mawala man ang yaman, manatili nawa ang ulo sa lugar;
ang tasa, kapag naubos, ay muling mapupuno.
ang patak, kapag nagtiis sa kulungan ng talaba, ay nagiging perlas.
Kung mawala man ang yaman, manatili nawa ang ulo sa lugar;
ang tasa, kapag naubos, ay muling mapupuno.
از رنج کشیدن آدمی حر گردد
قطره چو کشد حبس صدف در گردد
گر مال نماند سر بماناد به جای
پیمانه چو شد تهی دگر پر گردد
قطره چو کشد حبس صدف در گردد
گر مال نماند سر بماناد به جای
پیمانه چو شد تهی دگر پر گردد
Sayang at ang puhunan ay pumusyaw mula sa kamay,
at mula sa kamay ng kamatayan, maraming atay ang naging dugo.
Walang bumalik mula sa daigdig na iyon upang aking tanungin
kung ano na ang naging kalagayan ng mga manlalakbay ng mundo.
at mula sa kamay ng kamatayan, maraming atay ang naging dugo.
Walang bumalik mula sa daigdig na iyon upang aking tanungin
kung ano na ang naging kalagayan ng mga manlalakbay ng mundo.
افسوس که سرمایه ز کف بیرون شد
وز دست اجل بسی جگرها خون شد
کس نآمد از آن جهان که پرسم از وی
کاحوال مسافران دنیا چون شد
وز دست اجل بسی جگرها خون شد
کس نآمد از آن جهان که پرسم از وی
کاحوال مسافران دنیا چون شد
Sayang at natupi na ang liham ng kabataan,
at ang sariwang tagsibol ng buhay ay naging taglamig.
Ang ibon ng galak na ang pangalan ay pagkabata —
sayang, hindi ko alam kung kailan dumating at kailan lumisan.
at ang sariwang tagsibol ng buhay ay naging taglamig.
Ang ibon ng galak na ang pangalan ay pagkabata —
sayang, hindi ko alam kung kailan dumating at kailan lumisan.
افسوس که نامهٔ جوانی طی شد
و آن تازه بهار زندگانی دی شد
آن مرغ طرب که نام او بود شباب
افسوس ندانم که کی آمد کی شد
و آن تازه بهار زندگانی دی شد
آن مرغ طرب که نام او بود شباب
افسوس ندانم که کی آمد کی شد
O gaano’t hindi tayo iiral at magpapatuloy ang daigdig;
wala nang pangalan o bakas natin ang mananatili.
Bago nito’y wala tayo at walang naging kakulangan;
pagkatapos nito, kapag wala na tayo, ganoon din ang mangyayari.
wala nang pangalan o bakas natin ang mananatili.
Bago nito’y wala tayo at walang naging kakulangan;
pagkatapos nito, kapag wala na tayo, ganoon din ang mangyayari.
ای بس که نباشیم و جهان خواهد بود
نی نام ز ما و نی نشان خواهد بود
زین پیش نبودیم و نبد هیچ خلل
زین پس چو نباشیم همان خواهد بود
نی نام ز ما و نی نشان خواهد بود
زین پیش نبودیم و نبد هیچ خلل
زین پس چو نباشیم همان خواهد بود
Ang katwirang ito na tumatakbo sa daan ng kaligayahan
ay sandaang ulit sa isang araw na nagsasabi sa iyo:
sunggaban mo ang sandaling ito ng iyong panahon, sapagkat hindi ka
tulad ng gulay na inaani’t muling tumutubo.
ay sandaang ulit sa isang araw na nagsasabi sa iyo:
sunggaban mo ang sandaling ito ng iyong panahon, sapagkat hindi ka
tulad ng gulay na inaani’t muling tumutubo.
این عقل که در ره سعادت پوید
روزی صد بار خود تو را میگوید
دریاب تو این یک دم وقتت که نهای
آن تره که بدروند و دیگر روید
روزی صد بار خود تو را میگوید
دریاب تو این یک دم وقتت که نهای
آن تره که بدروند و دیگر روید
Ang karabana ng buhay na ito’y kagila-gilalas na lumilipas;
sunggaban mo ang sandaling lumilipas nang may galak.
Tagabuhos, bakit kakainin mo ang lumbay ng bukas ng iyong mga kasama?
Iabot mo ang kopa, sapagkat lumilipas na ang gabi.
sunggaban mo ang sandaling lumilipas nang may galak.
Tagabuhos, bakit kakainin mo ang lumbay ng bukas ng iyong mga kasama?
Iabot mo ang kopa, sapagkat lumilipas na ang gabi.
این قافلهٔ عمر عجب میگذرد
دریاب دمی که با طرب میگذرد
ساقی غم فردای حریفان چه خوری
پیش آر پیاله را که شب میگذرد
دریاب دمی که با طرب میگذرد
ساقی غم فردای حریفان چه خوری
پیش آر پیاله را که شب میگذرد
Mula sa panahon, dumarating ka sa aking likod,
at mula sa akin, ang lahat ng gawa ay lumalabas na hindi mabuti.
Naghandang lumisan ang kaluluwa, sinabi ko: huwag kang umalis.
Sumagot ito: ano ang gagawin ko? gumuguho na ang bahay.
at mula sa akin, ang lahat ng gawa ay lumalabas na hindi mabuti.
Naghandang lumisan ang kaluluwa, sinabi ko: huwag kang umalis.
Sumagot ito: ano ang gagawin ko? gumuguho na ang bahay.
بر پشت من از زمانه تو میآید
وز من همه کار نانکو میآید
جان عزم رحیل کرد و گفتم بمرو
گفتا چه کنم خانه فرومیآید
وز من همه کار نانکو میآید
جان عزم رحیل کرد و گفتم بمرو
گفتا چه کنم خانه فرومیآید
Sa gulong ng langit, walang sinumang nagtagumpay,
at sa paglamon sa tao, hindi nabusog ang lupa.
Nagyayabang ka na hindi ka nito kinakain;
huwag kang magmadali, kakainin ka rin nito, hindi pa huli.
at sa paglamon sa tao, hindi nabusog ang lupa.
Nagyayabang ka na hindi ka nito kinakain;
huwag kang magmadali, kakainin ka rin nito, hindi pa huli.
بر چرخ فلک هیچ کسی چیر نشد
وز خوردن آدمی زمین سیر نشد
مغرور بدانی که نخوردهست تو را
تعجیل مکن هم بخورد دیر نشد
وز خوردن آدمی زمین سیر نشد
مغرور بدانی که نخوردهست تو را
تعجیل مکن هم بخورد دیر نشد
Bagaman pinapalamutian nila ang daigdig sa iyong mata,
huwag kang mahilig doon, sapagkat ang mga matalino’y hindi nahihilig.
Marami nang tulad mo ang lumisan at marami pang darating;
sunggaban mo ang iyong bahagi bago ka nila sunggabin.
huwag kang mahilig doon, sapagkat ang mga matalino’y hindi nahihilig.
Marami nang tulad mo ang lumisan at marami pang darating;
sunggaban mo ang iyong bahagi bago ka nila sunggabin.
بر چشم تو عالم ارچه میآرایند
مگرای بدان که عاقلان نگرایند
بسیار چو تو روند و بسیار آیند
بربای نصیب خویش کت بربایند
مگرای بدان که عاقلان نگرایند
بسیار چو تو روند و بسیار آیند
بربای نصیب خویش کت بربایند
Kapag ang panulat ng tadhana’y gumuhit sa akin nang wala ako,
bakit ang buti’t sama nito’y ibinibilang mula sa akin?
Kahapon walang ako, at ngayon tulad ng kahapon walang ako at ikaw;
bukas, sa anong katibayan ako tatawagin sa hukom?
bakit ang buti’t sama nito’y ibinibilang mula sa akin?
Kahapon walang ako, at ngayon tulad ng kahapon walang ako at ikaw;
bukas, sa anong katibayan ako tatawagin sa hukom?
بر من قلم قضا چو بی من رانند
پس نیک و بدش ز من چرا میدانند
دی بی من و امروز چو دی بی من و تو
فردا به چه حجتم به داور خوانند
پس نیک و بدش ز من چرا میدانند
دی بی من و امروز چو دی بی من و تو
فردا به چه حجتم به داور خوانند
Hanggang kailan ka magiging bihag ng kulay at bango?
Hanggang kailan ka susunod sa bawat pangit at maganda?
Ikaw man ay bukal ng Zamzam o tubig ng buhay,
sa huli’y babagsak ka rin sa puso ng alabok.
Hanggang kailan ka susunod sa bawat pangit at maganda?
Ikaw man ay bukal ng Zamzam o tubig ng buhay,
sa huli’y babagsak ka rin sa puso ng alabok.
تا چند اسیر رنگ و بو خواهی شد
چند از پی هر زشت و نکو خواهی شد
گر چشمهٔ زمزمی و گر آب حیات
آخر به دل خاک فروخواهی شد
چند از پی هر زشت و نکو خواهی شد
گر چشمهٔ زمزمی و گر آب حیات
آخر به دل خاک فروخواهی شد
Hangga’t hindi mo tinatahak ang daan ng qalandar, hindi magaganap;
hangga’t hindi mo hinuhugasan ng dugo ng puso ang mukha, hindi magaganap.
Ano pa ang lulutuin mo hangga’t, tulad ng mga sunog ang puso,
hindi mo malayang isusuko ang sarili, hindi magaganap.
hangga’t hindi mo hinuhugasan ng dugo ng puso ang mukha, hindi magaganap.
Ano pa ang lulutuin mo hangga’t, tulad ng mga sunog ang puso,
hindi mo malayang isusuko ang sarili, hindi magaganap.
تا راه قلندری نپویی نشود
رخساره بخون دل نشویی نشود
سودا چه پزی تا که چو دلسوختگان
آزاد به ترک خود نگویی نشود
رخساره بخون دل نشویی نشود
سودا چه پزی تا که چو دلسوختگان
آزاد به ترک خود نگویی نشود
Mula nang lumitaw ang Venus at buwan sa langit,
walang sinumang nakakita ng higit na mabuti sa dalisay na alak.
Namamangha ako sa mga nagbebenta ng alak — ano
ang bibilhin nila na mas mabuti pa sa kanilang ipinagbibili?
walang sinumang nakakita ng higit na mabuti sa dalisay na alak.
Namamangha ako sa mga nagbebenta ng alak — ano
ang bibilhin nila na mas mabuti pa sa kanilang ipinagbibili?
تا زهره و مه در آسمان گشت پدید
بهتر ز می ناب کسی هیچ ندید
من در عجبم ز میفروشان کایشان
به زآنکه فروشند چه خواهند خرید
بهتر ز می ناب کسی هیچ ندید
من در عجبم ز میفروشان کایشان
به زآنکه فروشند چه خواهند خرید
Yamang ang kabuhayan at haba ng buhay ay hindi mababawasan o madaragdagan,
huwag mong palungkutin ang puso sa munti at marami.
Ang gawain mo at ang gawain ko, ayon man sa nais mo at nais ko,
ni sa pagkit sa sariling kamay ay hindi rin magagawa.
huwag mong palungkutin ang puso sa munti at marami.
Ang gawain mo at ang gawain ko, ayon man sa nais mo at nais ko,
ni sa pagkit sa sariling kamay ay hindi rin magagawa.
چون روزی و عمر بیش و کم نتوان کرد
دل را به کم و بیش دژم نتوان کرد
کار من و تو چنانکه رای من و توست
از موم به دست خویش هم نتوان کرد
دل را به کم و بیش دژم نتوان کرد
کار من و تو چنانکه رای من و توست
از موم به دست خویش هم نتوان کرد
Ang Buhay na sa kanyang kapangyarihan ay humuhugis ng ulo’t mukha
ay siya ring palaging humuhubog sa kaaway.
Sinasabi nilang di-Muslim ang gumagawa ng bote —
ano naman ang sasabihin mo sa Kanya na gumagawa ng tabo?
ay siya ring palaging humuhubog sa kaaway.
Sinasabi nilang di-Muslim ang gumagawa ng bote —
ano naman ang sasabihin mo sa Kanya na gumagawa ng tabo?
حیی که به قدرت سر و رو میسازد
همواره همو کار عدو میسازد
گویند قرابهگر مسلمان نبود
او را تو چه گویی که کدو میسازد
همواره همو کار عدو میسازد
گویند قرابهگر مسلمان نبود
او را تو چه گویی که کدو میسازد
Sa panahon, kapag nagbalita sila ng sariwang bulaklak,
iutos mo, sinta, na ibigay ang alak nang husto.
Mula sa diwata, palasyo, paraiso, at impiyerno,
umupo kang panatag, sapagkat pawang tsismis lang ang mga iyon.
iutos mo, sinta, na ibigay ang alak nang husto.
Mula sa diwata, palasyo, paraiso, at impiyerno,
umupo kang panatag, sapagkat pawang tsismis lang ang mga iyon.
در دهر چو آواز گل تازه دهند
فرمای بتا که می بهاندازه دهند
از حور و قصور و ز بهشت و دوزخ
فارغ بنشین که آن هر آوازه دهند
فرمای بتا که می بهاندازه دهند
از حور و قصور و ز بهشت و دوزخ
فارغ بنشین که آن هر آوازه دهند
Sa panahon, sinuman na may kalahating tinapay
at may kanlungan para makapagpahinga —
hindi alipin ng sinuman ni panginoon ng sinuman —
sabihin mo sa kanya: mabuhay nang masaya, may maayos siyang mundo.
at may kanlungan para makapagpahinga —
hindi alipin ng sinuman ni panginoon ng sinuman —
sabihin mo sa kanya: mabuhay nang masaya, may maayos siyang mundo.
در دهر هر آنکه نیمنانی دارد
از بهر نشست آشیانی دارد
نه خادم کس بود نه مخدوم کسی
گو شاد بزی که خوشجهانی دارد
از بهر نشست آشیانی دارد
نه خادم کس بود نه مخدوم کسی
گو شاد بزی که خوشجهانی دارد
Ang magsasaka ng tadhana ay maraming naani’t tinanim tulad natin;
ang pagdadalamhati nang walang kabuluhan ay walang pakinabang.
Punuin mo ng alak ang kopa, ilagay agad sa aking palad,
upang muli akong uminom, sapagkat ang lahat ng dapat mangyari ay nangyari na.
ang pagdadalamhati nang walang kabuluhan ay walang pakinabang.
Punuin mo ng alak ang kopa, ilagay agad sa aking palad,
upang muli akong uminom, sapagkat ang lahat ng dapat mangyari ay nangyari na.
دهقان قضا بسی چو ما کشت و درود
غم خوردن بیهوده نمیدارد سود
پر کن قدح می به کفم درنه زود
تا باز خورم که بودنیها همه بود
غم خوردن بیهوده نمیدارد سود
پر کن قدح می به کفم درنه زود
تا باز خورم که بودنیها همه بود
Isang kaaya-ayang araw, ang hangin ay hindi mainit ni malamig;
hinuhugasan ng ulap ang alikabok sa mukha ng halamanan.
Ang ruwisenyor sa wika ng sarili niyang kalagayan ay sinasabi sa dilaw na rosas,
sumisigaw siya: kailangang uminom ng alak.
hinuhugasan ng ulap ang alikabok sa mukha ng halamanan.
Ang ruwisenyor sa wika ng sarili niyang kalagayan ay sinasabi sa dilaw na rosas,
sumisigaw siya: kailangang uminom ng alak.
روزیست خوش و هوا نه گرم است و نه سرد
ابر از رخ گلزار همیشوید گرد
بلبل به زبان حال خود با گل زرد
فریاد همیکند که می باید خورد
ابر از رخ گلزار همیشوید گرد
بلبل به زبان حال خود با گل زرد
فریاد همیکند که می باید خورد
Bago ka masalakay ng lihim na pananalakay,
iutos mong dalhin ang alak na kulay-rosas.
Hindi ka ginto, O walang-malay na mangmang,
na ilibing ka sa alabok at muling hukayin palabas.
iutos mong dalhin ang alak na kulay-rosas.
Hindi ka ginto, O walang-malay na mangmang,
na ilibing ka sa alabok at muling hukayin palabas.
زآن پیش که بر سرت شبیخون آرند
فرمای که تا بادهٔ گلگون آرند
تو زر نهای ای غافل نادان که تو را
در خاک نهند و باز بیرون آرند
فرمای که تا بادهٔ گلگون آرند
تو زر نهای ای غافل نادان که تو را
در خاک نهند و باز بیرون آرند
Hanggang kailan lilipas ang buhay mo sa pagmamahal sa sarili,
o sa pagsunod sa kawalan at pag-iral?
Uminom ka ng alak, sapagkat ang buhay na sinusundan ng kamatayan
ay mas mabuting lumipas sa tulog o sa kalasingan.
o sa pagsunod sa kawalan at pag-iral?
Uminom ka ng alak, sapagkat ang buhay na sinusundan ng kamatayan
ay mas mabuting lumipas sa tulog o sa kalasingan.
عمرت تا کی به خودپرستی گذرد
یا در پی نیستی و هستی گذرد
می نوش که عمری که اجل در پی اوست
آن به که به خواب یا به مستی گذرد
یا در پی نیستی و هستی گذرد
می نوش که عمری که اجل در پی اوست
آن به که به خواب یا به مستی گذرد
Walang sinumang nakalutas sa suliranin ng lihim ng kamatayan;
walang sinumang nakahakbang ng isang paa palabas ng bilog.
Minamasdan ko mula sa baguhan hanggang sa dalubhasa:
kawalang-kaya ang nasa kamay ng bawat isinilang ng ina.
walang sinumang nakahakbang ng isang paa palabas ng bilog.
Minamasdan ko mula sa baguhan hanggang sa dalubhasa:
kawalang-kaya ang nasa kamay ng bawat isinilang ng ina.
کس مشکل اسرار اجل را نگشاد
کس یک قدم از دایره بیرون ننهاد
من مینگرم ز مبتدی تا استاد
عجز است به دست هرکه از مادر زاد
کس یک قدم از دایره بیرون ننهاد
من مینگرم ز مبتدی تا استاد
عجز است به دست هرکه از مادر زاد
Bawasan mo ang paghahangad sa daigdig at mabuhay nang kontento;
putulin ang tali sa mabuti’t sama ng panahon.
Hawakan mo ang alak at buhok ng isang dilag, sapagkat kaagad
lilipas din ito, at hindi mananatili ang ilang araw na ito.
putulin ang tali sa mabuti’t sama ng panahon.
Hawakan mo ang alak at buhok ng isang dilag, sapagkat kaagad
lilipas din ito, at hindi mananatili ang ilang araw na ito.
کم کن طمع از جهان و میزی خرسند
از نیک و بد زمانه بگسل پیوند
می در کف و زلف دلبری گیر که زود
هم بگذرد و نماند این روزی چند
از نیک و بد زمانه بگسل پیوند
می در کف و زلف دلبری گیر که زود
هم بگذرد و نماند این روزی چند
Bagaman ang lumbay at hirap ko’y humahaba,
ang kasiyahan at galak mo’y may kadangalan.
Huwag kang sumandal sa alinman sa dalawa, sapagkat ang pag-ikot ng langit
ay may sanlibong uri ng laro sa likod ng tabing.
ang kasiyahan at galak mo’y may kadangalan.
Huwag kang sumandal sa alinman sa dalawa, sapagkat ang pag-ikot ng langit
ay may sanlibong uri ng laro sa likod ng tabing.
گرچه غم و رنج من درازی دارد
عیش و طرب تو سرفرازی دارد
بر هر دو مکن تکیه که دوران فلک
در پرده هزار گونه بازی دارد
عیش و طرب تو سرفرازی دارد
بر هر دو مکن تکیه که دوران فلک
در پرده هزار گونه بازی دارد
Walang bulaklak na iniaahon ng langit mula sa lupa
na hindi nito babasagin at ibabalik sa lupa.
Kung iaahon ng ulap ang alabok na parang tubig,
hanggang paghuhukom ay ibubuhos nito ang dugo ng mga mahal.
na hindi nito babasagin at ibabalik sa lupa.
Kung iaahon ng ulap ang alabok na parang tubig,
hanggang paghuhukom ay ibubuhos nito ang dugo ng mga mahal.
گردون ز زمین هیچ گلی برنارد
کش نشکند و هم به زمین نسپارد
گر ابر چو آب خاک را بردارد
تا حشر همه خون عزیزان بارد
کش نشکند و هم به زمین نسپارد
گر ابر چو آب خاک را بردارد
تا حشر همه خون عزیزان بارد
Kung isang hininga ng buhay mo ay lumipas,
huwag mong hayaang lumipas ito kundi sa kagalakan.
Ingat, sapagkat ang puhunan ng kalakalan ng daigdig
ay buhay, na tulad ng ipinararaan mo ay lumilipas.
huwag mong hayaang lumipas ito kundi sa kagalakan.
Ingat, sapagkat ang puhunan ng kalakalan ng daigdig
ay buhay, na tulad ng ipinararaan mo ay lumilipas.
گر یک نفست ز زندگانی گذرد
مگذار که جز به شادمانی گذرد
هشدار که سرمایهٔ سودای جهان
عمر است چنان کش گذرانی گذرد
مگذار که جز به شادمانی گذرد
هشدار که سرمایهٔ سودای جهان
عمر است چنان کش گذرانی گذرد
Sinasabi nila na magkakaroon ng paraiso at mga malamata;
doon ay magkakaroon ng alak, gatas, at pulot.
Kung pinili natin ang alak at ang sinta, ano ang takot,
yamang gayon din naman ang kahihinatnan ng lahat?
doon ay magkakaroon ng alak, gatas, at pulot.
Kung pinili natin ang alak at ang sinta, ano ang takot,
yamang gayon din naman ang kahihinatnan ng lahat?
گویند بهشت و حورعین خواهد بود
آنجا می و شیر و انگبین خواهد بود
گر ما می و معشوق گزیدیم چه باک
چون عاقبت کار چنین خواهد بود
آنجا می و شیر و انگبین خواهد بود
گر ما می و معشوق گزیدیم چه باک
چون عاقبت کار چنین خواهد بود
Sinasabi nila na may paraiso, diwata, at Kawsar;
ilog ng alak, gatas, pulot-pukyutan, at asukal.
Punuin mo ng alak ang kopa at ilagay sa aking kamay:
mas mabuti ang isang salapi kaysa sanlibong utang.
ilog ng alak, gatas, pulot-pukyutan, at asukal.
Punuin mo ng alak ang kopa at ilagay sa aking kamay:
mas mabuti ang isang salapi kaysa sanlibong utang.
گویند بهشت و حور و کوثر باشد
جوی می و شیر و شهد و شکر باشد
پر کن قدح باده و بر دستم نه
نقدی ز هزار نسیه خوشتر باشد
جوی می و شیر و شهد و شکر باشد
پر کن قدح باده و بر دستم نه
نقدی ز هزار نسیه خوشتر باشد
Sinasabi nila na ang mga nagbabawal sa sarili,
sa anyong kanilang ikinamatay, sa gayon din babangon.
Kami ay laging kasama ng alak at ng sinta;
sana sa paghuhukom ay sa gayon din nila kami buhayin.
sa anyong kanilang ikinamatay, sa gayon din babangon.
Kami ay laging kasama ng alak at ng sinta;
sana sa paghuhukom ay sa gayon din nila kami buhayin.
گویند هر آن کسان که با پرهیزند
زآنسان که بمیرند چنان برخیزند
ما با می و معشوقه از آنیم مدام
باشد که به حشرمان چنان انگیزند
زآنسان که بمیرند چنان برخیزند
ما با می و معشوقه از آنیم مدام
باشد که به حشرمان چنان انگیزند
Uminom ka ng alak, sapagkat inaalis nito sa puso ang dami’t kaunti,
at inaalis ang guni-guni ng pitumpu’t dalawang sekta.
Huwag kang tumanggi sa alkimya na sa isang lagok mo
ay inaalis ang sanlibong sakit.
at inaalis ang guni-guni ng pitumpu’t dalawang sekta.
Huwag kang tumanggi sa alkimya na sa isang lagok mo
ay inaalis ang sanlibong sakit.
می خور که ز دل کثرت و قلت ببرد
و اندیشه هفتاد و دو ملت ببرد
پرهیز مکن ز کیمیایی که از او
یک جرعه خوری هزار علت ببرد
و اندیشه هفتاد و دو ملت ببرد
پرهیز مکن ز کیمیایی که از او
یک جرعه خوری هزار علت ببرد
Bawat lihim na nasa puso ng marunong
ay dapat na mas nakalingid pa sa Anqa.
Sapagkat sa talaba, mula sa pagkalingid nagiging perlas
ang patak na siyang lihim ng puso ng dagat.
ay dapat na mas nakalingid pa sa Anqa.
Sapagkat sa talaba, mula sa pagkalingid nagiging perlas
ang patak na siyang lihim ng puso ng dagat.
هر راز که اندر دل دانا باشد
باید که نهفتهتر ز عنقا باشد
کاندر صدف از نهفتگی گردد در
آن قطره که راز دل دریا باشد
باید که نهفتهتر ز عنقا باشد
کاندر صدف از نهفتگی گردد در
آن قطره که راز دل دریا باشد
Tuwing umaga na sinasalo ng mukha ng tulip ang hamog,
at yumuyuko sa halamanan ang tindig ng violeta,
kaaya-aya sa akin ang buko ng bulaklak,
na hinahawi-hawi ang sariling laylayan nang mahigpit.
at yumuyuko sa halamanan ang tindig ng violeta,
kaaya-aya sa akin ang buko ng bulaklak,
na hinahawi-hawi ang sariling laylayan nang mahigpit.
هر صبح که روی لاله شبنم گیرد
بالای بنفشه در چمن خم گیرد
انصاف مرا ز غنچه خوش میآید
کاو دامن خویشتن فراهم گیرد
بالای بنفشه در چمن خم گیرد
انصاف مرا ز غنچه خوش میآید
کاو دامن خویشتن فراهم گیرد
Kailanma’y hindi napagkaitan ng dunong ang puso ko;
kakaunti ang lihim na hindi ko nabatid.
Pitumpu’t dalawang taon akong nag-isip araw-gabi;
naliwanagan ako na wala palang naliliwanagan.
kakaunti ang lihim na hindi ko nabatid.
Pitumpu’t dalawang taon akong nag-isip araw-gabi;
naliwanagan ako na wala palang naliliwanagan.
هرگز دل من ز علم محروم نشد
کم ماند ز اسرار که معلوم نشد
هفتاد و دو سال فکر کردم شب و روز
معلومم شد که هیچ معلوم نشد
کم ماند ز اسرار که معلوم نشد
هفتاد و دو سال فکر کردم شب و روز
معلومم شد که هیچ معلوم نشد
Ang binhi ng pag-asa’y mananatili sa giikan;
ang halamanan at tahanan ay mananatili nang wala ka at ako.
Ang iyong pilak at ginto, mula sa isang barya hanggang sa isang butil,
ubusin mo kasama ng kaibigan, at huwag maiwan sa kaaway.
ang halamanan at tahanan ay mananatili nang wala ka at ako.
Ang iyong pilak at ginto, mula sa isang barya hanggang sa isang butil,
ubusin mo kasama ng kaibigan, at huwag maiwan sa kaaway.
هم دانهٔ امید به خرمن ماند
هم باغ و سرای بی تو و من ماند
سیم و زر خویش از درمی تا به جوی
با دوست بخور گرنه به دشمن ماند
هم باغ و سرای بی تو و من ماند
سیم و زر خویش از درمی تا به جوی
با دوست بخور گرنه به دشمن ماند
Ang lahat ng kaayon na kaibigan ay lumisan na mula sa kamay,
isa-isang bumagsak sa paanan ng kamatayan.
Uminom tayo mula sa isang alak sa handaan ng buhay;
ilang lagok bago tayo, sila’y nalasing na.
isa-isang bumagsak sa paanan ng kamatayan.
Uminom tayo mula sa isang alak sa handaan ng buhay;
ilang lagok bago tayo, sila’y nalasing na.
یاران موافق همه از دست شدند
در پای اجل یکان یکان پست شدند
خوردیم ز یک شراب در مجلس عمر
دوری دو سه پیشتر ز ما مست شدند
در پای اجل یکان یکان پست شدند
خوردیم ز یک شراب در مجلس عمر
دوری دو سه پیشتر ز ما مست شدند
Isang kopa ng alak ay katumbas ng sandaang puso’t relihiyon;
isang lagok ng alak ay katumbas ng kaharian ng Tsina.
Sa balat ng lupa’y walang iba kundi ang alak na rubi,
isang paitng katumbas ng sanlibong matamis na buhay.
isang lagok ng alak ay katumbas ng kaharian ng Tsina.
Sa balat ng lupa’y walang iba kundi ang alak na rubi,
isang paitng katumbas ng sanlibong matamis na buhay.
یک جام شراب صد دل و دین ارزد
یک جرعهٔ می مملکت چین ارزد
جز بادهٔ لعل نیست در روی زمین
تلخی که هزار جان شیرین ارزد
یک جرعهٔ می مملکت چین ارزد
جز بادهٔ لعل نیست در روی زمین
تلخی که هزار جان شیرین ارزد
Isang patak ng tubig ay naging isa sa dagat;
isang butil ng alabok ay naging kaisa ng lupa.
Ano ang iyong pagdating at pag-alis sa daigdig na ito?
Lumitaw ang isang langaw at naglaho na.
isang butil ng alabok ay naging kaisa ng lupa.
Ano ang iyong pagdating at pag-alis sa daigdig na ito?
Lumitaw ang isang langaw at naglaho na.
یک قطرهٔ آب بود با دریا شد
یک ذرهٔ خاک با زمین یکتا شد
آمدشدن تو اندر این عالم چیست
آمد مگسی پدید و ناپیدا شد
یک ذرهٔ خاک با زمین یکتا شد
آمدشدن تو اندر این عالم چیست
آمد مگسی پدید و ناپیدا شد
Kung sa loob ng dalawang araw ay may makuhang isang tinapay ang tao,
at isang lagok ng malamig na tubig mula sa basag na banga,
bakit siya kailangang maging alipin ng mas mababa sa kanya,
o bakit siya kailangang maglingkod sa kapantay niya?
at isang lagok ng malamig na tubig mula sa basag na banga,
bakit siya kailangang maging alipin ng mas mababa sa kanya,
o bakit siya kailangang maglingkod sa kapantay niya?
یک نان به دو روز اگر بود حاصل مرد
از کوزه شکستهای دمی آبی سرد
مأمور کم از خودی چرا باید بود
یا خدمت چون خودی چرا باید کرد
از کوزه شکستهای دمی آبی سرد
مأمور کم از خودی چرا باید بود
یا خدمت چون خودی چرا باید کرد
Dalhin mo ang rubing iyon sa payak na kristal,
at dalhin ang kapwa-malaya at katoto ng bawat malaya.
Yamang alam mong ang panahon ng daigdig ng alabok
ay hangin lamang na mabilis lumilipas, dalhin mo ang alak.
at dalhin ang kapwa-malaya at katoto ng bawat malaya.
Yamang alam mong ang panahon ng daigdig ng alabok
ay hangin lamang na mabilis lumilipas, dalhin mo ang alak.
آن لعل در آبگینهٔ ساده بیار
وآن محرم و مونس هر آزاده بیار
چون میدانی که مدت عالم خاک
باد است که زود بگذرد باده بیار
وآن محرم و مونس هر آزاده بیار
چون میدانی که مدت عالم خاک
باد است که زود بگذرد باده بیار
Kaibigan, bakit ka mag-aalala sa mga bagay na mangyayari,
at pahihirapan ang puso’t kaluluwa sa walang-saysay na pag-iisip?
Mabuhay kang masaya at daanin ang mundo sa galak;
ang gawaing ito’y hindi ipinasangguni sa iyo sa simula.
at pahihirapan ang puso’t kaluluwa sa walang-saysay na pag-iisip?
Mabuhay kang masaya at daanin ang mundo sa galak;
ang gawaing ito’y hindi ipinasangguni sa iyo sa simula.
از بودنی ای دوست چه داری تیمار
وز فکرت بیهوده دل و جان افکار
خرم بزی و جهان به شادی گذران
تدبیر نه با تو کردهاند اول کار
وز فکرت بیهوده دل و جان افکار
خرم بزی و جهان به شادی گذران
تدبیر نه با تو کردهاند اول کار
Ang kalangitang walang idinaragdag kundi lumbay,
na hindi naglalagay sa lugar nang hindi muling inaagaw —
kung malalaman lamang ng mga hindi pa dumarating na kami
ay nagtitiis sa daigdig, hindi na sila darating.
na hindi naglalagay sa lugar nang hindi muling inaagaw —
kung malalaman lamang ng mga hindi pa dumarating na kami
ay nagtitiis sa daigdig, hindi na sila darating.
افلاک که جز غم نفزایند دگر
ننهند به جا تا نربایند دگر
ناآمدگان اگر بدانند که ما
از دهر چه میکشیم نایند دگر
ننهند به جا تا نربایند دگر
ناآمدگان اگر بدانند که ما
از دهر چه میکشیم نایند دگر
O puso, huwag mong kainin ang lumbay ng gasgas na daigdig na ito;
hindi ka walang-saysay, huwag mong kainin ang walang-saysay na lumbay.
Yamang ang naging ay lumipas at ang di-naging ay hindi lumilitaw,
magsaya ka, huwag kainin ang lumbay ng naging at di-naging.
hindi ka walang-saysay, huwag mong kainin ang walang-saysay na lumbay.
Yamang ang naging ay lumipas at ang di-naging ay hindi lumilitaw,
magsaya ka, huwag kainin ang lumbay ng naging at di-naging.
ای دل غم این جهان فرسوده مخور
بیهوده نهای غمان بیهوده مخور
چون بوده گذشت و نیست نابوده پدید
خوش باش غم بوده و نابوده مخور
بیهوده نهای غمان بیهوده مخور
چون بوده گذشت و نیست نابوده پدید
خوش باش غم بوده و نابوده مخور
O puso, ipagpalagay mong nakamtan mo ang lahat ng ari ng mundo;
ipagpalagay mong ang hardin ng iyong galak ay puno ng damo;
at pagkatapos, sa damong iyon, isang gabing parang hamog,
ipagpalagay mong naupo ka, at pagsapit ng umaga’y lumisan.
ipagpalagay mong ang hardin ng iyong galak ay puno ng damo;
at pagkatapos, sa damong iyon, isang gabing parang hamog,
ipagpalagay mong naupo ka, at pagsapit ng umaga’y lumisan.
ایدل همه اسباب جهان خواسته گیر
باغ طربت به سبزه آراسته گیر
و آنگاه بر آن سبزه شبی چون شبنم
بنشسته و بامداد برخاسته گیر
باغ طربت به سبزه آراسته گیر
و آنگاه بر آن سبزه شبی چون شبنم
بنشسته و بامداد برخاسته گیر
Ang mga naninirahan sa libingang ito’y naging alabok at alikabok;
bawat butil ay humiwalay sa bawat butil.
O anong alak ito na hanggang araw ng pagbibilang
ay wala sa sarili at hindi batid ang lahat ng bagay.
bawat butil ay humiwalay sa bawat butil.
O anong alak ito na hanggang araw ng pagbibilang
ay wala sa sarili at hindi batid ang lahat ng bagay.
این اهل قبور خاک گشتند و غبار
هر ذره ز هر ذره گرفتند کنار
آه این چه شراب است که تا روز شمار
بیخود شده و بیخبرند از همه کار
هر ذره ز هر ذره گرفتند کنار
آه این چه شراب است که تا روز شمار
بیخود شده و بیخبرند از همه کار
Sa bilog ng kalawakang di-nakikita ang lalim,
may isang kopa na iniinom ng lahat sa kanilang panahon.
Kapag sumapit ang pagkakataon sa iyo, huwag kang bumuntong-hininga;
uminom ka nang masaya, sapagkat panahon ito, hindi kalupitan.
may isang kopa na iniinom ng lahat sa kanilang panahon.
Kapag sumapit ang pagkakataon sa iyo, huwag kang bumuntong-hininga;
uminom ka nang masaya, sapagkat panahon ito, hindi kalupitan.
در دایره سپهر ناپیدا غور
جامیست که جمله را چشانند بدور
نوبت چو به دور تو رسد آه مکن
می نوش به خوشدلی که دور است نه جور
جامیست که جمله را چشانند بدور
نوبت چو به دور تو رسد آه مکن
می نوش به خوشدلی که دور است نه جور
Kahapon nakakita ako ng magpapalayok sa palengke;
niyuyurakan niya nang paulit-ulit ang isang piraso ng putik.
At ang putik sa wika ng kalagayan ay nagsasabi sa kanya:
naging tulad mo rin ako, pakitunguhan mo akong mabuti.
niyuyurakan niya nang paulit-ulit ang isang piraso ng putik.
At ang putik sa wika ng kalagayan ay nagsasabi sa kanya:
naging tulad mo rin ako, pakitunguhan mo akong mabuti.
دی کوزهگری بدیدم اندر بازار
بر پاره گلی لگد همی زد بسیار
و آن گل بزبان حال با او میگفت
من همچو تو بودهام مرا نیکودار
بر پاره گلی لگد همی زد بسیار
و آن گل بزبان حال با او میگفت
من همچو تو بودهام مرا نیکودار
Sa alak na walang-hanggang buhay, uminom ka;
puhunan ng galak ng kabataan ito, uminom ka.
Nagniningas na parang apoy, ngunit ang lumbay,
inaaliw na parang tubig ng buhay, uminom ka.
puhunan ng galak ng kabataan ito, uminom ka.
Nagniningas na parang apoy, ngunit ang lumbay,
inaaliw na parang tubig ng buhay, uminom ka.
ز آن می که حیات جاودانیست بخور
سرمایه لذت جوانی است بخور
سوزنده چو آتش است لیکن غم را
سازنده چو آب زندگانی است بخور
سرمایه لذت جوانی است بخور
سوزنده چو آتش است لیکن غم را
سازنده چو آب زندگانی است بخور
Kung iinom ka ng alak, uminom ka kasama ng mga marunong,
o kasama ng isang dilag na pisngi-tulip at nakangiti.
Huwag uminom nang labis, huwag ilantad, huwag ipagsigawan;
uminom nang kaunti, paminsan-minsan, at nang lihim.
o kasama ng isang dilag na pisngi-tulip at nakangiti.
Huwag uminom nang labis, huwag ilantad, huwag ipagsigawan;
uminom nang kaunti, paminsan-minsan, at nang lihim.
گر باده خوری تو با خردمندان خور
یا با صنمی لاله رخی خندان خور
بسیار مخور ورد مکن فاش مساز
اندک خور و گه گاه خور و پنهان خور
یا با صنمی لاله رخی خندان خور
بسیار مخور ورد مکن فاش مساز
اندک خور و گه گاه خور و پنهان خور
Madaling-araw na, bumangon ka, O kagila-gilalas na binata;
punuin mo ng alak na rubi ang kristal na kopa,
sapagkat ang hiram na sandaling ito sa sulok ng kawalan
ay matagal mong hahanapin ngunit hindi na muling matatagpuan.
punuin mo ng alak na rubi ang kristal na kopa,
sapagkat ang hiram na sandaling ito sa sulok ng kawalan
ay matagal mong hahanapin ngunit hindi na muling matatagpuan.
وقت سحر است خیز ای طرفه پسر
پر بادهٔ لعل کن بلورین ساغر
کاین یکدم عاریت در این کنج فنا
بسیار بجویی و نیابی دیگر
پر بادهٔ لعل کن بلورین ساغر
کاین یکدم عاریت در این کنج فنا
بسیار بجویی و نیابی دیگر
Mula sa lahat ng lumisan sa mahaba’t daang ito,
sino ang bumalik upang magsabi sa atin ng lihim?
Kaya sa sangandaan ng kasakiman at pangangailangan,
huwag kang mag-iwan ng anuman, sapagkat hindi ka na babalik.
sino ang bumalik upang magsabi sa atin ng lihim?
Kaya sa sangandaan ng kasakiman at pangangailangan,
huwag kang mag-iwan ng anuman, sapagkat hindi ka na babalik.
از جملهٔ رفتگان این راه دراز
باز آمده کیست تا به ما گوید راز
پس بر سر این دو راههٔ آز و نیاز
تا هیچ نمانی که نمیآیی باز
باز آمده کیست تا به ما گوید راز
پس بر سر این دو راههٔ آز و نیاز
تا هیچ نمانی که نمیآیی باز
Madaling-araw na, bumangon ka, O ugat ng lambing;
dahan-dahang uminom ng alak at tumugtog ng laud,
sapagkat ang mga nananatili’y hindi magtatagal,
at ang mga lumisan, walang sinumang bumabalik.
dahan-dahang uminom ng alak at tumugtog ng laud,
sapagkat ang mga nananatili’y hindi magtatagal,
at ang mga lumisan, walang sinumang bumabalik.
وقت سحر است خیز ای مایه ناز
نرمک نرمک باده خور و چنگ نواز
کانها که بجایند نپایند بسی
و آنها که شدند کس نمیاید باز
نرمک نرمک باده خور و چنگ نواز
کانها که بجایند نپایند بسی
و آنها که شدند کس نمیاید باز
May isang kopang pinupuri ng katwiran,
na hinahalikan nang sandaang beses sa noo dahil sa pagmamahal.
Ngunit ang magpapalayok ng panahon ay gumagawa ng ganitong marikit na kopa
at muling inihahampas sa lupa.
na hinahalikan nang sandaang beses sa noo dahil sa pagmamahal.
Ngunit ang magpapalayok ng panahon ay gumagawa ng ganitong marikit na kopa
at muling inihahampas sa lupa.
جامی است که عقل آفرین میزندش
صد بوسه ز مهر بر جبین میزندش
این کوزهگر دهر چنین جام لطیف
میسازد و باز بر زمین میزندش
صد بوسه ز مهر بر جبین میزندش
این کوزهگر دهر چنین جام لطیف
میسازد و باز بر زمین میزندش
Khayyam, kung lasing ka sa alak, magsaya ka;
kung nakaupo ka kasama ng mukhang-buwan, magsaya ka.
Yamang ang kahihinatnan ng daigdig ay kawalan,
ipagpalagay mong wala ka na, at habang naririto pa, magsaya ka.
kung nakaupo ka kasama ng mukhang-buwan, magsaya ka.
Yamang ang kahihinatnan ng daigdig ay kawalan,
ipagpalagay mong wala ka na, at habang naririto pa, magsaya ka.
خیام اگر ز باده مستی خوش باش
با ماهرخی اگر نشستی خوش باش
چون عاقبت کار جهان نیستی است
انگار که نیستی چو هستی خوش باش
با ماهرخی اگر نشستی خوش باش
چون عاقبت کار جهان نیستی است
انگار که نیستی چو هستی خوش باش
Kagabi pumasok ako sa pagawaan ng palayok;
nakita ko ang dalawang libong banga, tahimik at umuusal.
Bigla, isang banga ang naghudyat ng hiyaw:
nasaan ang magpapalayok, ang bumibili, at ang nagbebenta ng banga?
nakita ko ang dalawang libong banga, tahimik at umuusal.
Bigla, isang banga ang naghudyat ng hiyaw:
nasaan ang magpapalayok, ang bumibili, at ang nagbebenta ng banga?
در کارگه کوزهگری رفتم دوش
دیدم دو هزار کوزه گویا و خموش
ناگاه یکی کوزه برآورد خروش
کو کوزهگر و کوزهخر و کوزه فروش
دیدم دو هزار کوزه گویا و خموش
ناگاه یکی کوزه برآورد خروش
کو کوزهگر و کوزهخر و کوزه فروش
Ang mga araw ng panahon ay nahihiya sa taong
umuupong lumbay-lumbay sa dalamhati ng panahon.
Uminom ka ng alak sa kristal kasabay ng daing ng laud,
bago dumapo ang kristal sa bato.
umuupong lumbay-lumbay sa dalamhati ng panahon.
Uminom ka ng alak sa kristal kasabay ng daing ng laud,
bago dumapo ang kristal sa bato.
ایام زمانه از کسی دارد ننگ
کو در غم ایام نشیند دلتنگ
می خور تو در آبگینه با ناله چنگ
زان پیش که آبگینه آید بر سنگ
کو در غم ایام نشیند دلتنگ
می خور تو در آبگینه با ناله چنگ
زان پیش که آبگینه آید بر سنگ
Mula sa itim na putik hanggang sa taluktok ng Saturno,
nilutas ko ang lahat ng suliranin ng kabuuan.
Nakalag ko sa pandaraya ang mga mahirap na buhol;
bawat buhol ay nakalag maliban sa buhol ng kamatayan.
nilutas ko ang lahat ng suliranin ng kabuuan.
Nakalag ko sa pandaraya ang mga mahirap na buhol;
bawat buhol ay nakalag maliban sa buhol ng kamatayan.
از جرم گل سیاه تا اوج زحل
کردم همه مشکلات کلی را حل
بگشادم بندهای مشکل به حیل
هر بند گشاده شد به جز بند اجل
کردم همه مشکلات کلی را حل
بگشادم بندهای مشکل به حیل
هر بند گشاده شد به جز بند اجل
Kasama ang isang tindig na mas sariwa pa sa buwig ng bulaklak,
huwag ibaba sa kamay ang kopa ng alak at laylayan ng bulaklak,
bago biglang, dahil sa hangin ng kamatayan,
maging tulad ng petalo ng bulaklak ang balabal ng ating buhay.
huwag ibaba sa kamay ang kopa ng alak at laylayan ng bulaklak,
bago biglang, dahil sa hangin ng kamatayan,
maging tulad ng petalo ng bulaklak ang balabal ng ating buhay.
با سرو قدی تازهتر از خرمن گل
از دست منه جام می و دامن گل
زان پیش که ناگه شود از باد اجل
پیراهن عمر ما چو پیراهن گل
از دست منه جام می و دامن گل
زان پیش که ناگه شود از باد اجل
پیراهن عمر ما چو پیراهن گل
Kaibigan, halika, huwag nating kainin ang lumbay ng bukas;
ituring nating pakinabang ang isang hiningang ito ng buhay.
Bukas, kapag lumagpas tayo sa monasteryo ng kawalan na ito,
magiging kapantay tayo ng mga pitong-libong-taong-gulang.
ituring nating pakinabang ang isang hiningang ito ng buhay.
Bukas, kapag lumagpas tayo sa monasteryo ng kawalan na ito,
magiging kapantay tayo ng mga pitong-libong-taong-gulang.
ای دوست بیا تا غمِ فردا نخوریم
وین یک دمِ عمر را غنیمت شمریم
فردا که ازین دیرِ فنا درگذریم
با هفتهزارسالگان سربهسریم
وین یک دمِ عمر را غنیمت شمریم
فردا که ازین دیرِ فنا درگذریم
با هفتهزارسالگان سربهسریم
Ang gulong ng langit na ating pinagtatakhan,
ay itinuturing nating larawan ng isang parol ng anino.
Ang araw ang lampara, ang daigdig ang parol,
at tayo’y parang mga anyong nagtataka sa loob nito.
ay itinuturing nating larawan ng isang parol ng anino.
Ang araw ang lampara, ang daigdig ang parol,
at tayo’y parang mga anyong nagtataka sa loob nito.
این چرخ فلک که ما در او حیرانیم
فانوس خیال از او مثالی دانیم
خورشید چراغ دان و عالم فانوس
ما چون صوریم کاندر او حیرانیم
فانوس خیال از او مثالی دانیم
خورشید چراغ دان و عالم فانوس
ما چون صوریم کاندر او حیرانیم
Bumangon ka mula sa tulog upang uminom tayo ng alak,
bago tayo tamaan ng bugbog ng panahon,
sapagkat ang matigas-mukhang gulong na ito, biglang isang araw,
ay hindi magbibigay ng panahong sapat man lamang para uminom ng tubig.
bago tayo tamaan ng bugbog ng panahon,
sapagkat ang matigas-mukhang gulong na ito, biglang isang araw,
ay hindi magbibigay ng panahong sapat man lamang para uminom ng tubig.
برخیز ز خواب تا شرابی بخوریم
زان پیش که از زمانه تابی بخوریم
کاین چرخ ستیزه روی ناگه روزی
چندان ندهد زمان که آبی بخوریم
زان پیش که از زمانه تابی بخوریم
کاین چرخ ستیزه روی ناگه روزی
چندان ندهد زمان که آبی بخوریم
Babangon ako at itatakda ang layon sa dalisay na alak;
kukulayan ko ang mukha ko ng kulay-datiles.
Ang mapangialam na katwirang ito, isang dakot ng alak
ay ihahampas ko sa mukha nito upang matulog ito.
kukulayan ko ang mukha ko ng kulay-datiles.
Ang mapangialam na katwirang ito, isang dakot ng alak
ay ihahampas ko sa mukha nito upang matulog ito.
برخیزم و عزم باده ناب کنم
رنگ رخ خود به رنگ عناب کنم
این عقل فضول پیشه را مشتی می
بر روی زنم چنانکه در خواب کنم
رنگ رخ خود به رنگ عناب کنم
این عقل فضول پیشه را مشتی می
بر روی زنم چنانکه در خواب کنم
Sa banig ng alabok, nakikita ko ang mga natutulog;
sa ilalim ng lupa, nakikita ko ang mga nakatago.
Sa abot ng tanaw ko sa parang ng kawalan,
nakikita ko ang mga di-pa-dumarating at ang mga lumisan na.
sa ilalim ng lupa, nakikita ko ang mga nakatago.
Sa abot ng tanaw ko sa parang ng kawalan,
nakikita ko ang mga di-pa-dumarating at ang mga lumisan na.
بر مفرش خاک خفتگان میبینم
در زیرزمین نهفتگان میبینم
چندانکه به صحرای عدم مینگرم
ناآمدگان و رفتگان میبینم
در زیرزمین نهفتگان میبینم
چندانکه به صحرای عدم مینگرم
ناآمدگان و رفتگان میبینم
Hanggang kailan tayo magiging bihag ng katwiran araw-araw?
Sa panahon, isang-daang-taon man o isang-araw, walang pinag-iba.
Ibuhos mo sa mangkok ang alak, bago tayo
maging banga sa pagawaan ng mga magpapalayok.
Sa panahon, isang-daang-taon man o isang-araw, walang pinag-iba.
Ibuhos mo sa mangkok ang alak, bago tayo
maging banga sa pagawaan ng mga magpapalayok.
تا چند اسیر عقل هر روزه شویم
در دهر چه صد ساله چه یکروزه شویم
در ده تو بکاسه می از آن پیش که ما
در کارگه کوزهگران کوزه شویم
در دهر چه صد ساله چه یکروزه شویم
در ده تو بکاسه می از آن پیش که ما
در کارگه کوزهگران کوزه شویم
Yamang ang himpilan natin sa panahong ito ay hindi permanente,
kung gayon walang alak at sinta ay malaking kamalian.
Hanggang kailan ako mag-aasa’t matatakot sa luma at bago?
Kapag lumisan na ako, luma man o bago ang daigdig, ano pa?
kung gayon walang alak at sinta ay malaking kamalian.
Hanggang kailan ako mag-aasa’t matatakot sa luma at bago?
Kapag lumisan na ako, luma man o bago ang daigdig, ano pa?
چون نیست مقام ما در این دهر مقیم
پس بی می و معشوق خطائیست عظیم
تا کی ز قدیم و محدث امیدم و بیم
چون من رفتم جهان چه محدث چه قدیم
پس بی می و معشوق خطائیست عظیم
تا کی ز قدیم و محدث امیدم و بیم
چون من رفتم جهان چه محدث چه قدیم
Ang araw ay hindi ko maitatago sa putik,
at ang lihim ng panahon ay hindi ko masasabi.
Mula sa dagat ng pagmumuni-muni, iniahon ng aking katwiran
ang isang perlas na sa takot ay hindi ko mabutasan.
at ang lihim ng panahon ay hindi ko masasabi.
Mula sa dagat ng pagmumuni-muni, iniahon ng aking katwiran
ang isang perlas na sa takot ay hindi ko mabutasan.
خورشید به گل نهفت مینتوانم
و اسرار زمانه گفت مینتوانم
از بحر تفکرم برآورد خرد
دری که ز بیم سفت مینتوانم
و اسرار زمانه گفت مینتوانم
از بحر تفکرم برآورد خرد
دری که ز بیم سفت مینتوانم
Sa kamalian ay sinabi ng kaaway na pilosopo raw ako;
alam ng Diyos na hindi ako ang sinabi niya.
Ngunit yamang dumating ako sa pugad ng lumbay na ito,
hindi ba’t kailangan ko namang malaman kung sino ako?
alam ng Diyos na hindi ako ang sinabi niya.
Ngunit yamang dumating ako sa pugad ng lumbay na ito,
hindi ba’t kailangan ko namang malaman kung sino ako?
دشمن به غلط گفت که من فلسفیم
ایزد داند که آنچه او گفت نیم
لیکن چو در این غم آشیان آمدهام
آخر کم از آنکه من بدانم که کیم
ایزد داند که آنچه او گفت نیم
لیکن چو در این غم آشیان آمدهام
آخر کم از آنکه من بدانم که کیم
Kami ang pinagmulan ng galak at minahan ng lumbay;
kami ang puhunan ng katarungan at ugat ng pang-aapi.
Kami’y mababa at mataas, ganap at kulang;
kami ang salaming kinalawang at ang kopa ni Jam.
kami ang puhunan ng katarungan at ugat ng pang-aapi.
Kami’y mababa at mataas, ganap at kulang;
kami ang salaming kinalawang at ang kopa ni Jam.
مائیم که اصل شادی و کان غمیم
سرمایهٔ دادیم و نهاد ستمیم
پستیم و بلندیم و کمالیم و کمیم
آئینهٔ زنگ خورده و جام جمیم
سرمایهٔ دادیم و نهاد ستمیم
پستیم و بلندیم و کمالیم و کمیم
آئینهٔ زنگ خورده و جام جمیم
Hindi ako umiinom ng alak dahil sa kahirapan,
o dahil sa lumbay ng kahihiyan at kalasingan.
Umiinom ako ng alak para sa kagalakan ng puso;
ngayon na ikaw ang lumuklok sa puso ko, hindi na ako iinom.
o dahil sa lumbay ng kahihiyan at kalasingan.
Umiinom ako ng alak para sa kagalakan ng puso;
ngayon na ikaw ang lumuklok sa puso ko, hindi na ako iinom.
من می نه ز بهر تنگدستی نخورم
یا از غم رسوایی و مستی نخورم
من می ز برای خوشدلی میخوردم
اکنون که تو بر دلم نشستی نخورم
یا از غم رسوایی و مستی نخورم
من می ز برای خوشدلی میخوردم
اکنون که تو بر دلم نشستی نخورم
Hindi ako mabubuhay nang walang dalisay na alak;
hindi ko mapapasan ang bigat ng katawan nang walang alak.
Alipin ako ng sandaling sasabihin ng tagabuhos:
kumuha ka ng isa pang kopa, at ako’y hindi na makakaya.
hindi ko mapapasan ang bigat ng katawan nang walang alak.
Alipin ako ng sandaling sasabihin ng tagabuhos:
kumuha ka ng isa pang kopa, at ako’y hindi na makakaya.
من بی می ناب زیستن نتوانم
بی باده کشید بارتن نتوانم
من بنده آن دمم که ساقی گوید
یک جام دگر بگیر و من نتوانم
بی باده کشید بارتن نتوانم
من بنده آن دمم که ساقی گوید
یک جام دگر بگیر و من نتوانم
Paminsan-minsan may isang lilitaw na: ako ito.
Kasama ng biyaya, pilak, at ginto lilitaw na: ako ito.
Kapag naisaayos niya ang munti niyang gawain isang araw,
bigla mula sa pananambang lilitaw ang kamatayan na: ako ito.
Kasama ng biyaya, pilak, at ginto lilitaw na: ako ito.
Kapag naisaayos niya ang munti niyang gawain isang araw,
bigla mula sa pananambang lilitaw ang kamatayan na: ako ito.
هر یک چندی یکی برآید که منم
با نعمت و با سیم و زر آید که منم
چون کارک او نظام گیرد روزی
ناگه اجل از کمین برآید که منم
با نعمت و با سیم و زر آید که منم
چون کارک او نظام گیرد روزی
ناگه اجل از کمین برآید که منم
Ilang panahon kaming naging alagad sa pagkabata;
ilang panahon kaming natuwa sa sarili naming pagkadalubhasa.
Pakinggan mo ang wakas ng usapin, kung ano ang sinapit namin:
mula sa alabok kami umahon at sa hangin naglaho.
ilang panahon kaming natuwa sa sarili naming pagkadalubhasa.
Pakinggan mo ang wakas ng usapin, kung ano ang sinapit namin:
mula sa alabok kami umahon at sa hangin naglaho.
یک چند به کودکی باستاد شدیم
یک چند به استادی خود شاد شدیم
پایان سخن شنو که ما را چه رسید
از خاک در آمدیم و بر باد شدیم
یک چند به استادی خود شاد شدیم
پایان سخن شنو که ما را چه رسید
از خاک در آمدیم و بر باد شدیم
Wala akong isang araw na malaya sa gapos ng daigdig;
walang isang hiningang natuwa ako sa sarili kong pag-iral.
Naging alagad ako ng panahon nang matagal,
ngunit sa gawain ng mundo’y hindi pa rin ako dalubhasa.
walang isang hiningang natuwa ako sa sarili kong pag-iral.
Naging alagad ako ng panahon nang matagal,
ngunit sa gawain ng mundo’y hindi pa rin ako dalubhasa.
یک روز ز بند عالم آزاد نیم
یک دمزدن از وجود خود شاد نیم
شاگردی روزگار کردم بسیار
در کار جهان هنوز استاد نیم
یک دمزدن از وجود خود شاد نیم
شاگردی روزگار کردم بسیار
در کار جهان هنوز استاد نیم
Ang kahapong lumipas, huwag mo nang alalahanin;
ang bukas na hindi pa dumarating, huwag mong ihimutok.
Huwag kang magtayo sa di-pa-dumarating at sa nakaraan;
magsaya ka ngayon at huwag ipagpalibad-libad sa hangin ang buhay.
ang bukas na hindi pa dumarating, huwag mong ihimutok.
Huwag kang magtayo sa di-pa-dumarating at sa nakaraan;
magsaya ka ngayon at huwag ipagpalibad-libad sa hangin ang buhay.
از دی که گذشت هیچ ازو یاد مکن
فردا که نیامده ست فریاد مکن
برنامده و گذشته بنیاد مکن
حالی خوش باش و عمر بر باد مکن
فردا که نیامده ست فریاد مکن
برنامده و گذشته بنیاد مکن
حالی خوش باش و عمر بر باد مکن
O mata, kung hindi ka bulag, masdan mo ang libingan,
at masdan mo ang daigdig na puno ng ligalig at kaguluhan.
Ang mga hari, pinuno, at panginoon ay nasa ilalim ng putik;
masdan mo ang mukhang-buwan na nasa bibig ng langgam.
at masdan mo ang daigdig na puno ng ligalig at kaguluhan.
Ang mga hari, pinuno, at panginoon ay nasa ilalim ng putik;
masdan mo ang mukhang-buwan na nasa bibig ng langgam.
ای دیده اگر کور نئی گور ببین
وین عالم پر فتنه و پر شور ببین
شاهان و سران و سروران زیر گلند
روهای چو مه در دهن مور ببین
وین عالم پر فتنه و پر شور ببین
شاهان و سران و سروران زیر گلند
روهای چو مه در دهن مور ببین
Bumangon ka at huwag kainin ang lumbay ng panghihimpil na daigdig;
umupo ka at gugulin ang isang sandali sa kaligayahan.
Kung may katapatan sa likas ng mundo,
ang pagkakataon ay hindi darating sa iyo mula sa iba.
umupo ka at gugulin ang isang sandali sa kaligayahan.
Kung may katapatan sa likas ng mundo,
ang pagkakataon ay hindi darating sa iyo mula sa iba.
برخیز و مخور غم جهان گذران
بنشین و دمی به شادمانی گذران
در طبع جهان اگر وفایی بودی
نوبت بتو خود نیامدی از دگران
بنشین و دمی به شادمانی گذران
در طبع جهان اگر وفایی بودی
نوبت بتو خود نیامدی از دگران
Yamang ang napapala ng tao sa asinang parang na ito
ay walang iba kundi kainin ang dalamhati hanggang mamatay,
masaya ang pusong maagang lumisan sa daigdig na ito,
at panatag ang hindi na dumating sa mundo.
ay walang iba kundi kainin ang dalamhati hanggang mamatay,
masaya ang pusong maagang lumisan sa daigdig na ito,
at panatag ang hindi na dumating sa mundo.
چون حاصل آدمی در این شورستان
جز خوردن غصه نیست تا کندن جان
خرم دل آنکه زین جهان زود برفت
و آسوده کسی که خود نیامد به جهان
جز خوردن غصه نیست تا کندن جان
خرم دل آنکه زین جهان زود برفت
و آسوده کسی که خود نیامد به جهان
Lumisan na ako, na sa himpilan ng kawalang-katarungang ito
sa kamay ay walang matitira kundi hangin.
Ang nararapat na matuwa sa aking kamatayan ay siya
na makapananalo ng laya mula sa kamay ng kamatayan.
sa kamay ay walang matitira kundi hangin.
Ang nararapat na matuwa sa aking kamatayan ay siya
na makapananalo ng laya mula sa kamay ng kamatayan.
رفتم که در این منزل بیداد بدن
در دست نخواهد به جز از باد بدن
آن را باید به مرگ من شاد بدن
کز دست اجل تواند آزاد بدن
در دست نخواهد به جز از باد بدن
آن را باید به مرگ من شاد بدن
کز دست اجل تواند آزاد بدن
Nakakita ako ng isang rogue na nakaupo sa siya ng lupa;
walang di-pananampalataya, walang Islam, walang mundo, walang relihiyon;
walang katotohanan, walang katunayan, walang batas, walang katiyakan.
Sa dalawang daigdig, sino ang may lakas ng loob nito?
walang di-pananampalataya, walang Islam, walang mundo, walang relihiyon;
walang katotohanan, walang katunayan, walang batas, walang katiyakan.
Sa dalawang daigdig, sino ang may lakas ng loob nito?
رندی دیدم نشسته بر خنگ زمین
نه کفر و نه اسلام و نه دنیا و نه دین
نه حق نه حقیقت نه شریعت نه یقین
اندر دو جهان کرا بود زهره این
نه کفر و نه اسلام و نه دنیا و نه دین
نه حق نه حقیقت نه شریعت نه یقین
اندر دو جهان کرا بود زهره این
Ang pagiging kontento sa isang buto tulad ng buwitre
ay mas mabuti pa kaysa maging kanin-baboy sa mesa ng hamak.
Sa sariling tinapay na sebada, tunay na mas mabuti
kaysa maging halo’t linis ng bawat imbi.
ay mas mabuti pa kaysa maging kanin-baboy sa mesa ng hamak.
Sa sariling tinapay na sebada, tunay na mas mabuti
kaysa maging halo’t linis ng bawat imbi.
قانع به یک استخوان چو کرکس بودن
به ز آن که طفیل خوان ناکس بودن
با نان جوین خویش حقا که به است
کالوده و پالوده هر خس بودن
به ز آن که طفیل خوان ناکس بودن
با نان جوین خویش حقا که به است
کالوده و پالوده هر خس بودن
May pangkat na nag-iisip sa daan ng relihiyon;
may pangkat na nahulog sa haka-haka sa daan ng katiyakan.
Natatakot ako na balang-araw ay may tinig na sisigaw:
O mga walang-malay, hindi ang daang iyon ni ito.
may pangkat na nahulog sa haka-haka sa daan ng katiyakan.
Natatakot ako na balang-araw ay may tinig na sisigaw:
O mga walang-malay, hindi ang daang iyon ni ito.
قومی متفکرند اندر ره دین
قومی به گمان فتاده در راه یقین
میترسم از آن که بانگ آید روزی
کای بیخبران راه نه آنست و نه این
قومی به گمان فتاده در راه یقین
میترسم از آن که بانگ آید روزی
کای بیخبران راه نه آنست و نه این
May isang toro sa langit at ang pangalan nito ay Parvin;
may isa pang toro na nakatago sa ilalim ng lupa.
Buksan mo ang mata ng iyong dunong nang may katiyakan:
sa ibaba’t itaas, isang kawan ng asno lamang at dalawang toro ang tanaw.
may isa pang toro na nakatago sa ilalim ng lupa.
Buksan mo ang mata ng iyong dunong nang may katiyakan:
sa ibaba’t itaas, isang kawan ng asno lamang at dalawang toro ang tanaw.
گاویست در آسمان و نامش پروین
یک گاو دگر نهفته در زیر زمین
چشم خردت باز کن از روی یقین
زیر و زبر دو گاو مشتی خر بین
یک گاو دگر نهفته در زیر زمین
چشم خردت باز کن از روی یقین
زیر و زبر دو گاو مشتی خر بین
Kung may kamay ako sa langit tulad ng Diyos,
aalisin ko ang langit na ito mula sa gitna.
Gagawa ako ng isa pang bagong langit na gayon
na sa hangad ng puso’y madaling makakamit ng malaya.
aalisin ko ang langit na ito mula sa gitna.
Gagawa ako ng isa pang bagong langit na gayon
na sa hangad ng puso’y madaling makakamit ng malaya.
گر بر فلکم دست بدی چون یزدان
برداشتمی من این فلک را ز میان
از نو فلکی دگر چنان ساختمی
کازاده بکام دل رسیدی آسان
برداشتمی من این فلک را ز میان
از نو فلکی دگر چنان ساختمی
کازاده بکام دل رسیدی آسان
Huwag mong pakinggan ang salita ng mga sumasabay sa panahon;
humingi ka ng dinalisay na alak sa mga marikit na dumating.
Isa-isang lumisan ang mga naunang dumating;
walang nagbibigay ng bakas ng mga bumalik.
humingi ka ng dinalisay na alak sa mga marikit na dumating.
Isa-isang lumisan ang mga naunang dumating;
walang nagbibigay ng bakas ng mga bumalik.
مشنو سخن از زمانه ساز آمدگان
می خواه مروق به طراز آمدگان
رفتند یکان یکان فراز آمدگان
کس می ندهد نشان ز بازآمدگان
می خواه مروق به طراز آمدگان
رفتند یکان یکان فراز آمدگان
کس می ندهد نشان ز بازآمدگان
Ang pag-inom ng alak at pag-ikot sa paligid ng magaganda
ay mas mabuti pa kaysa magkunwang asetiko.
Kung ang umiibig at lasing ay magiging taga-impiyerno,
kung gayon walang makakakita ng mukha ng paraiso.
ay mas mabuti pa kaysa magkunwang asetiko.
Kung ang umiibig at lasing ay magiging taga-impiyerno,
kung gayon walang makakakita ng mukha ng paraiso.
می خوردن و گرد نیکوان گردیدن
به زانکه بزرق زاهدی ورزیدن
گر عاشق و مست دوزخی خواهد بود
پس روی بهشت کس نخواهد دیدن
به زانکه بزرق زاهدی ورزیدن
گر عاشق و مست دوزخی خواهد بود
پس روی بهشت کس نخواهد دیدن
Hindi dapat gasgasin ng lumbay ang masayang puso,
ni durugin ang sariling sandali ng galak sa bato ng hirap.
Sinong nakakaalam ng lihim kung ano ang mangyayari?
Kailangan ang alak, ang sinta, at magpahingang panatag.
ni durugin ang sariling sandali ng galak sa bato ng hirap.
Sinong nakakaalam ng lihim kung ano ang mangyayari?
Kailangan ang alak, ang sinta, at magpahingang panatag.
نتوان دل شاد را به غم فرسودن
وقت خوش خود بسنگ محنت سودن
کس غیب چه داند که چه خواهد بودن
می باید و معشوق و به کام آسودن
وقت خوش خود بسنگ محنت سودن
کس غیب چه داند که چه خواهد بودن
می باید و معشوق و به کام آسودن
Ang palasyong dating tumatapat sa balikat ng gulong,
na sa pintuan nito’y nagpapatirapa ang mga hari —
nakita naming sa dungawan nito’y isang kalapati
ang nakaupo’t umuusal: ku, ku, ku, ku.
na sa pintuan nito’y nagpapatirapa ang mga hari —
nakita naming sa dungawan nito’y isang kalapati
ang nakaupo’t umuusal: ku, ku, ku, ku.
آن قصر که با چرخ همیزد پهلو
بر درگه آن شهان نهادندی رو
دیدیم که بر کنگرهاش فاختهای
بنشسته همی گفت که کوکوکوکو
بر درگه آن شهان نهادندی رو
دیدیم که بر کنگرهاش فاختهای
بنشسته همی گفت که کوکوکوکو
Mula sa ating pagdating at pag-alis, ano ang napala?
At mula sa sinulid ng pag-asa ng buhay, ano ang hibla?
Napakaraming ulo’t paa ng mga dilag ng daigdig
ang nasusunog at nagiging alabok — nasaan ang usok?
At mula sa sinulid ng pag-asa ng buhay, ano ang hibla?
Napakaraming ulo’t paa ng mga dilag ng daigdig
ang nasusunog at nagiging alabok — nasaan ang usok?
از آمدن و رفتن ما سودی کو
وز تار امید عمر ما پودی کو
چندین سروپای نازنینان جهان
میسوزد و خاک میشود دودی کو
وز تار امید عمر ما پودی کو
چندین سروپای نازنینان جهان
میسوزد و خاک میشود دودی کو
Kapag lumisan sa katawan ang dalisay na kaluluwa ko at ikaw,
maglalagay sila ng dalawang laryo sa libingan ko at ikaw.
At pagkatapos, para sa laryo ng libingan ng iba,
sa hulmahan nila ilalagay ang alabok ko at ikaw.
maglalagay sila ng dalawang laryo sa libingan ko at ikaw.
At pagkatapos, para sa laryo ng libingan ng iba,
sa hulmahan nila ilalagay ang alabok ko at ikaw.
از تن چو برفت جان پاک من و تو
خشتی دو نهند بر مغاک من و تو
و آنگاه برای خشت گور دگران
در کالبدی کشند خاک من و تو
خشتی دو نهند بر مغاک من و تو
و آنگاه برای خشت گور دگران
در کالبدی کشند خاک من و تو
Uminom ka ng alak, sapagkat ang langit para sa pagpuksa ko at ikaw
ay may layon sa dalisay na kaluluwa ko at ikaw.
Umupo ka sa damo at uminom ng malinaw na alak,
sapagkat ang damong ito’y sisibol nang marami mula sa alabok ko at ikaw.
ay may layon sa dalisay na kaluluwa ko at ikaw.
Umupo ka sa damo at uminom ng malinaw na alak,
sapagkat ang damong ito’y sisibol nang marami mula sa alabok ko at ikaw.
میخور که فلک بهر هلاک من و تو
قصدی دارد بجان پاک من و تو
در سبزه نشین و می روشن میخور
کاین سبزه بسی دمد ز خاک من و تو
قصدی دارد بجان پاک من و تو
در سبزه نشین و می روشن میخور
کاین سبزه بسی دمد ز خاک من و تو
Ang lahat maliban sa alak, mas mabuti kung kaunti;
maging ang alak, mas mabuti kung mula sa kamay ng dilag ng tolda.
Ang kalasingan, ang qalandar, at ang pagkaligaw ay mabuti;
isang lagok ng alak, mula sa isda hanggang sa buwan ay mabuti.
maging ang alak, mas mabuti kung mula sa kamay ng dilag ng tolda.
Ang kalasingan, ang qalandar, at ang pagkaligaw ay mabuti;
isang lagok ng alak, mula sa isda hanggang sa buwan ay mabuti.
از هر چه بجز می است کوتاهی به
می هم ز کف بتان خرگاهی به
مستی و قلندری و گمراهی به
یک جرعه می ز ماه تا ماهی به
می هم ز کف بتان خرگاهی به
مستی و قلندری و گمراهی به
یک جرعه می ز ماه تا ماهی به
Masdan mo ang laylayan ng bulaklak na binuksan ng amihan;
ang ruwisenyor na nagagalak sa ganda ng bulaklak.
Umupo ka sa lilim ng bulaklak, sapagkat maraming bulaklak
ang malalaglag sa alabok kapag naging alabok na tayo.
ang ruwisenyor na nagagalak sa ganda ng bulaklak.
Umupo ka sa lilim ng bulaklak, sapagkat maraming bulaklak
ang malalaglag sa alabok kapag naging alabok na tayo.
بنگر ز صبا دامن گل چاک شده
بلبل ز جمال گل طربناک شده
در سایه گل نشین که بسیار این گل
در خاک فرو ریزد و ما خاک شده
بلبل ز جمال گل طربناک شده
در سایه گل نشین که بسیار این گل
در خاک فرو ریزد و ما خاک شده
Hanggang kailan ako kakain ng lumbay kung mayroon ako o wala,
at gugugol ng buhay na ito sa galak o hindi?
Punuin mo ng alak ang kopa, sapagkat hindi ko batid
kung ang hiningang ito’y muli kong mailalabas o hindi.
at gugugol ng buhay na ito sa galak o hindi?
Punuin mo ng alak ang kopa, sapagkat hindi ko batid
kung ang hiningang ito’y muli kong mailalabas o hindi.
تا کی غم آن خورم که دارم یا نه
وین عمر به خوشدلی گذارم یا نه
پرکن قدح باده که معلومم نیست
کاین دم که فرو برم برآرم یا نه
وین عمر به خوشدلی گذارم یا نه
پرکن قدح باده که معلومم نیست
کاین دم که فرو برم برآرم یا نه
Isang lagok ng lumang alak ay mas mabuti pa sa bagong kaharian,
at sa lahat ng hindi alak, mas mabuting lumabas.
Sa kamay, mas mabuti pa nang sandaang ulit sa trono ni Fereydun;
ang laryo sa takip ng banga ay mas mabuti pa sa kaharian ni Kay Khosrow.
at sa lahat ng hindi alak, mas mabuting lumabas.
Sa kamay, mas mabuti pa nang sandaang ulit sa trono ni Fereydun;
ang laryo sa takip ng banga ay mas mabuti pa sa kaharian ni Kay Khosrow.
Ang bahagi ng mundong iyong kakainin o susuotin,
mapapatawad ka kung pinagsisikapan mong makamtan iyon.
Ang natitira’y libre ngunit walang halaga; mag-ingat ka,
huwag mong ipagbili ang mahalagang buhay para roon.
mapapatawad ka kung pinagsisikapan mong makamtan iyon.
Ang natitira’y libre ngunit walang halaga; mag-ingat ka,
huwag mong ipagbili ang mahalagang buhay para roon.
آن مایه ز دنیا که خوری یا پوشی
معذوری اگر در طلبش میکوشی
باقی همه رایگان نیرزد هشدار
تا عمر گرانبها بدان نفروشی
معذوری اگر در طلبش میکوشی
باقی همه رایگان نیرزد هشدار
تا عمر گرانبها بدان نفروشی
Mula sa pagdating ng tagsibol at pag-alis ng taglamig,
ang mga pahina ng ating pag-iral ay tinutupi.
Uminom ka ng alak! Huwag kainin ang lumbay, sapagkat wika ng pantas:
ang lumbay ng daigdig ay parang lason, at ang antidoto nito’y alak.
ang mga pahina ng ating pag-iral ay tinutupi.
Uminom ka ng alak! Huwag kainin ang lumbay, sapagkat wika ng pantas:
ang lumbay ng daigdig ay parang lason, at ang antidoto nito’y alak.
از آمدن بهار و از رفتن دی
اوراق وجود ما همی گردد طی
می خور! مخور اندوه که فرمود حکیم
غمهای جهان چو زهر و تریاقش می
اوراق وجود ما همی گردد طی
می خور! مخور اندوه که فرمود حکیم
غمهای جهان چو زهر و تریاقش می
Minsan bumili ako ng banga sa magpapalayok;
ang bangang iyon ay nagsalaysay ng lahat ng lihim.
Isa akong haring may kopang ginto;
ngayon ay naging banga na ako ng bawat lasenggo.
ang bangang iyon ay nagsalaysay ng lahat ng lihim.
Isa akong haring may kopang ginto;
ngayon ay naging banga na ako ng bawat lasenggo.
از کوزهگری کوزه خریدم باری
آن کوزه سخن گفت ز هر اسراری
شاهی بودم که جام زرینم بود
اکنون شدهام کوزه هر خماری
آن کوزه سخن گفت ز هر اسراری
شاهی بودم که جام زرینم بود
اکنون شدهام کوزه هر خماری
O ikaw na bunga ng apat at pito,
at dahil sa pito’t apat ay laging nag-aalab —
uminom ka ng alak, sapagkat sanlibong ulit ko nang sinabi:
hindi ka na babalik; kapag lumisan ka, lumisan ka na.
at dahil sa pito’t apat ay laging nag-aalab —
uminom ka ng alak, sapagkat sanlibong ulit ko nang sinabi:
hindi ka na babalik; kapag lumisan ka, lumisan ka na.
ای آنکه نتیجهٔ چهار و هفتی
وز هفت و چهار دایم اندر تفتی
می خور که هزار بار بیشت گفتم
باز آمدنت نیست چو رفتی رفتی
وز هفت و چهار دایم اندر تفتی
می خور که هزار بار بیشت گفتم
باز آمدنت نیست چو رفتی رفتی
O puso, hindi mo aabutin ang lihim ng bugtong;
hindi mo aabutin ang matalas na punto ng mga paham.
Dito, sa alak na rubi’y gumawa ka ng paraiso,
sapagkat kung saan ang paraiso, marating mo man o hindi.
hindi mo aabutin ang matalas na punto ng mga paham.
Dito, sa alak na rubi’y gumawa ka ng paraiso,
sapagkat kung saan ang paraiso, marating mo man o hindi.
ایدل تو به اسرار معما نرسی
در نکته زیرکان دانا نرسی
اینجا به می لعل بهشتی می ساز
کانجا که بهشت است رسی یا نرسی
در نکته زیرکان دانا نرسی
اینجا به می لعل بهشتی می ساز
کانجا که بهشت است رسی یا نرسی
O kaibigan, pakinggan mo mula sa akin ang isang katotohanan:
makisama ka sa alak na rubi at sa dilag na katawang-pilak.
Sapagkat ang lumikha ng daigdig ay malaya
sa bigote ng tulad mo at balbas ng tulad ko.
makisama ka sa alak na rubi at sa dilag na katawang-pilak.
Sapagkat ang lumikha ng daigdig ay malaya
sa bigote ng tulad mo at balbas ng tulad ko.
ای دوست حقیقت شنواز من سخنی
با باده لعل باش و با سیم تنی
کانکس که جهان کرد فراغت دارد
از سبلت چون تویی و ریش چو منی
با باده لعل باش و با سیم تنی
کانکس که جهان کرد فراغت دارد
از سبلت چون تویی و ریش چو منی
O kung may lugar lamang na mapagpahingahan,
o kung may kararatingan lamang ang mahaba’t daang ito.
O kung matapos ang sandaang-libong taon mula sa puso ng alabok,
ang pag-asa’y sisibol lamang tulad ng damo.
o kung may kararatingan lamang ang mahaba’t daang ito.
O kung matapos ang sandaang-libong taon mula sa puso ng alabok,
ang pag-asa’y sisibol lamang tulad ng damo.
ای کاش که جای آرمیدن بودی
یا این ره دور را رسیدن بودی
کاش از پی صد هزار سال از دل خاک
چون سبزه امید بر دمیدن بودی
یا این ره دور را رسیدن بودی
کاش از پی صد هزار سال از دل خاک
چون سبزه امید بر دمیدن بودی
Kagabi, hinampas ko sa bato ang bangang seramika;
lasing ako kaya ginawa ko itong kalasingan.
Sinabi sa akin ng banga sa wika ng kalagayan:
naging tulad mo ako, at ikaw rin ay magiging tulad ko.
lasing ako kaya ginawa ko itong kalasingan.
Sinabi sa akin ng banga sa wika ng kalagayan:
naging tulad mo ako, at ikaw rin ay magiging tulad ko.
بر سنگ زدم دوش سبوی کاشی
سرمست بدم که کردم این عیاشی
با من به زبان حال میگفت سبو
من چون تو بدم تو نیز چون من باشی
سرمست بدم که کردم این عیاشی
با من به زبان حال میگفت سبو
من چون تو بدم تو نیز چون من باشی
Kung sa sanga ng pag-asa’y nakakita ako ng bunga,
kung natagpuan ko ang dulo ng sarili kong sinulid,
hanggang kailan sa masikip na bilangguan ng pag-iral?
O kung nakatagpo lamang ako ng pinto tungo sa kawalan.
kung natagpuan ko ang dulo ng sarili kong sinulid,
hanggang kailan sa masikip na bilangguan ng pag-iral?
O kung nakatagpo lamang ako ng pinto tungo sa kawalan.
بر شاخ امید اگر بری یافتمی
هم رشته خویش را سری یافتمی
تا چند ز تنگنای زندان وجود
ای کاش سوی عدم دری یافتمی
هم رشته خویش را سری یافتمی
تا چند ز تنگنای زندان وجود
ای کاش سوی عدم دری یافتمی
Hawakan mo ang kopa at banga, O kasiyahan ng puso;
umupo kang panatag sa bukirin at tabi ng batis.
Napakaraming mahal na tao ang ginawa ng masamang-loob na gulong
na sandaang beses na kopa at sandaang beses na banga.
umupo kang panatag sa bukirin at tabi ng batis.
Napakaraming mahal na tao ang ginawa ng masamang-loob na gulong
na sandaang beses na kopa at sandaang beses na banga.
بر گیر پیاله و سبو ای دلجوی
فارغ بنشین بکشتزار و لب جوی
بس شخص عزیز را که چرخ بدخوی
صد بار پیاله کرد و صد بار سبوی
فارغ بنشین بکشتزار و لب جوی
بس شخص عزیز را که چرخ بدخوی
صد بار پیاله کرد و صد بار سبوی
Nakakita ako ng isang matanda sa bahay ng lasenggo;
tinanong ko: wala ka bang balita sa mga lumisan?
Sumagot siya: uminom ka ng alak, sapagkat marami sa amin
ang lumisan na, at walang balitang bumalik kahit minsan.
tinanong ko: wala ka bang balita sa mga lumisan?
Sumagot siya: uminom ka ng alak, sapagkat marami sa amin
ang lumisan na, at walang balitang bumalik kahit minsan.
پیری دیدم به خانهٔ خماری
گفتم نکنی ز رفتگان اخباری
گفتا می خور که همچو ما بسیاری
رفتند و خبر باز نیامد باری
گفتم نکنی ز رفتگان اخباری
گفتا می خور که همچو ما بسیاری
رفتند و خبر باز نیامد باری
Hanggang kailan ang usapan ng lima’t apat, O tagabuhos?
Suliranin man ay isa o sandaang-libo, O tagabuhos.
Alabok kaming lahat, kaya tumugtog ka ng laud, O tagabuhos;
hangin kaming lahat, kaya dalhin mo ang alak, O tagabuhos.
Suliranin man ay isa o sandaang-libo, O tagabuhos.
Alabok kaming lahat, kaya tumugtog ka ng laud, O tagabuhos;
hangin kaming lahat, kaya dalhin mo ang alak, O tagabuhos.
تا چند حدیث پنج و چار ای ساقی
مشکل چه یکی چه صد هزار ای ساقی
خاکیم همه چنگ بساز ای ساقی
بادیم همه باده بیار ای ساقی
مشکل چه یکی چه صد هزار ای ساقی
خاکیم همه چنگ بساز ای ساقی
بادیم همه باده بیار ای ساقی
Saanman ako tumingin sa bawat panig,
sa hardin ay umaagos ang batis mula sa Kawsar.
Ang parang ay parang paraiso; huwag masyadong banggitin ang Kawsar,
umupo ka sa paraiso kasama ang mukhang-taga-paraiso.
sa hardin ay umaagos ang batis mula sa Kawsar.
Ang parang ay parang paraiso; huwag masyadong banggitin ang Kawsar,
umupo ka sa paraiso kasama ang mukhang-taga-paraiso.
چندان که نگاه میکنم هر سویی
در باغ روان است ز کوثر جویی
صحرا چو بهشت است ز کوثر کم گوی
بنشین به بهشت با بهشتی رویی
در باغ روان است ز کوثر جویی
صحرا چو بهشت است ز کوثر کم گوی
بنشین به بهشت با بهشتی رویی
Magsaya ka, sapagkat niluto na ang iyong hangarin kahapon;
napalaya na sila sa iyong pagnanais kahapon.
Ano pa ang isasalaysay ko, sapagkat sa iyong pakiusap kahapon,
itinakda na nila ang gawain ng iyong bukas kahapon.
napalaya na sila sa iyong pagnanais kahapon.
Ano pa ang isasalaysay ko, sapagkat sa iyong pakiusap kahapon,
itinakda na nila ang gawain ng iyong bukas kahapon.
خوش باش که پختهاند سودای تو دی
فارغ شدهاند از تمنای تو دی
قصه چه کنم که به تقاضای تو دی
دادند قرار کار فردای تو دی
فارغ شدهاند از تمنای تو دی
قصه چه کنم که به تقاضای تو دی
دادند قرار کار فردای تو دی
Sa pagawaan ng palayok, nag-isip ako;
sa paanan ng gulong, nakita kong nakatayo ang dalubhasa.
Gumagawa siya nang buong-tapang ng hawakan at ulo ng banga
mula sa bungo ng hari at kamay ng pulubi.
sa paanan ng gulong, nakita kong nakatayo ang dalubhasa.
Gumagawa siya nang buong-tapang ng hawakan at ulo ng banga
mula sa bungo ng hari at kamay ng pulubi.
در کارگه کوزهگری کردم رای
در پایه چرخ دیدم استاد بپای
میکرد دلیر کوزه را دسته و سر
از کله پادشاه و از دست گدای
در پایه چرخ دیدم استاد بپای
میکرد دلیر کوزه را دسته و سر
از کله پادشاه و از دست گدای
Sa tainga ng puso ko’y bumulong ang langit nang lihim:
ang hatol na itinakda ng tadhana, batid mo ba mula sa akin?
Kung sa pag-ikot ko’y may kamay lamang ako,
ililigtas ko ang sarili ko sa kalituhan.
ang hatol na itinakda ng tadhana, batid mo ba mula sa akin?
Kung sa pag-ikot ko’y may kamay lamang ako,
ililigtas ko ang sarili ko sa kalituhan.
در گوش دلم گفت فلک پنهانی
حکمی که قضا بود ز من میدانی
در گردش خویش اگر مرا دست بدی
خود را برهاندمی ز سرگردانی
حکمی که قضا بود ز من میدانی
در گردش خویش اگر مرا دست بدی
خود را برهاندمی ز سرگردانی
Mula sa bangang alak na walang taglay na pinsala,
punuin mo ang isang kopa, uminom, at abutan ako ng isa pa,
bago, O sinta, sa isang daanan,
ang alabok ko at ikaw ay gawing banga ng magpapalayok.
punuin mo ang isang kopa, uminom, at abutan ako ng isa pa,
bago, O sinta, sa isang daanan,
ang alabok ko at ikaw ay gawing banga ng magpapalayok.
زان کوزهٔ می که نیست در وی ضرری
پر کن قدحی بخور بمن ده دگری
زان پیشتر ای صنم که در رهگذری
خاک من و تو کوزهکند کوزهگری
پر کن قدحی بخور بمن ده دگری
زان پیشتر ای صنم که در رهگذری
خاک من و تو کوزهکند کوزهگری
Kung nasa akin ang aking pagdating, hindi sana ako dumating;
at kung nasa akin ang pag-alis, kailan sana ako aalis?
Mas mabuti pa sana na sa gibang monasteryong ito
ay hindi ako dumating, hindi umalis, at hindi umiral.
at kung nasa akin ang pag-alis, kailan sana ako aalis?
Mas mabuti pa sana na sa gibang monasteryong ito
ay hindi ako dumating, hindi umalis, at hindi umiral.
گر آمدنم بخود بدی نامدمی
ور نیز شدن بمن بدی کی شدمی
به زان نبدی که اندر این دیر خراب
نه آمدمی نه شدمی نه بدمی
ور نیز شدن بمن بدی کی شدمی
به زان نبدی که اندر این دیر خراب
نه آمدمی نه شدمی نه بدمی
Kung magkaroon ng isang tinapay mula sa harina ng trigo,
at dalawang mana ng alak, at isang hita ng tupa,
kasama ang isang pisngi-tulip sa isang sulok ng halamanan,
iyon ay isang galak na wala sa saklaw ng bawat sultan.
at dalawang mana ng alak, at isang hita ng tupa,
kasama ang isang pisngi-tulip sa isang sulok ng halamanan,
iyon ay isang galak na wala sa saklaw ng bawat sultan.
گر دست دهد ز مغز گندم نانی
وز می دو منی ز گوسفندی رانی
با لاله رخی و گوشه بستانی
عیشی بود آن نه حد هر سلطانی
وز می دو منی ز گوسفندی رانی
با لاله رخی و گوشه بستانی
عیشی بود آن نه حد هر سلطانی
Kung ang gawain ng langit ay tinimbang nang makatarungan,
ang buong kalagayan ng langit ay magiging kalugud-lugod.
At kung may katarungan sa mga gawain sa kalangitan,
kailan masasaktan ang loob ng mga taong may kagalingan?
ang buong kalagayan ng langit ay magiging kalugud-lugod.
At kung may katarungan sa mga gawain sa kalangitan,
kailan masasaktan ang loob ng mga taong may kagalingan?
گر کار فلک به عدل سنجیده بدی
احوال فلک جمله پسندیده بدی
ور عدل بدی بکارها در گردون
کی خاطر اهل فضل رنجیده بدی
احوال فلک جمله پسندیده بدی
ور عدل بدی بکارها در گردون
کی خاطر اهل فضل رنجیده بدی
O magpapalayok, mag-ingat ka kung ika’y matino;
hanggang kailan ka mang-aapi sa tao sa putik?
Ang daliri ni Fereydun at palad ni Kay Khosrow
ay inilagay mo sa gulong — ano ba ang inaakala mo?
hanggang kailan ka mang-aapi sa tao sa putik?
Ang daliri ni Fereydun at palad ni Kay Khosrow
ay inilagay mo sa gulong — ano ba ang inaakala mo?
Sa oras ng inuman sa umaga, O sintang may mapalad na paa,
tumugtog ka ng isang awit at iabot ang alak,
sapagkat ang pagdating ng tag-init at pag-alis ng taglamig na ito
ay naghagis sa alabok ng sandaang-libong Jam at Kay.
tumugtog ka ng isang awit at iabot ang alak,
sapagkat ang pagdating ng tag-init at pag-alis ng taglamig na ito
ay naghagis sa alabok ng sandaang-libong Jam at Kay.
هنگام صبوح ای صنم فرخ پی
برساز ترانهای و پیشآور می
کافکند بخاک صد هزاران جم و کی
این آمدن تیرمه و رفتن دی
برساز ترانهای و پیشآور می
کافکند بخاک صد هزاران جم و کی
این آمدن تیرمه و رفتن دی